ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Παρασκήνια εξουσίας
Συγγραφείς: Ρόμπερτ Χάρις

Θέμα: Αστυνομικά και θρίλερ
Εκδότης: Ψυχογιός
Μετάφραση: Έφη Φρυδά
Σελίδες: 339
Ημ. Έκδοσης: 01/10/2008

Ο Ρόμπερτ Χάρις είναι ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς. Έχει γράψει αρκετά βιβλία, ενώ δεν είναι λίγα αυτά που έχουν μεταφραστεί στα Ελληνικά κυρίως από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Όταν ξεκίνησα να διαβάζω βιβλία (όπως έχω αναφέρει παλαιότερα, άρχισα να διαβάζω στα 25) επέλεξα βιβλία όπως "Ο Παίκτης" και το "Υπόγειο" του Ντοστογιέφσκι , " Άνθρωποι και Ποντίκια " του Στάϊνμπεκ και άλλα κλασσικά. Στη συνέχεια ασχολήθηκα με βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης. Μετά από μερικά χρόνια ανακάλυψα και τον Ρόμπερτ Χάρις. Καμία σχέση με τα παραπάνω. Ο Χάρις γράφει κατά κύριο λόγο αστυνομικά και πολιτικά θρίλερ. Ένα είδος για το οποίο οι περισσότεροι βιβλιόφιλοι και βιβλιοκριτικοί δεν τρέφουν και την μεγαλύτερη εκτίμηση. Σπάνια θα βραβευτεί ή θα κερδίσει κολακευτικά λόγια ένα τέτοιου τύπου βιβλίο. Εμένα όμως με ψυχαγωγεί και αυτό μερικές φορές είναι αρκετό.

Μία λίστα με τα βιβλία του Ρόμπερτ Χάρις που κυκλοφορούν είναι η εξής:

Fatherland
Imperium
Κωδικός αίνιγμα
Πομπηία
Το μυστικό του Αρχάγγελου

Παρασκήνια εξουσίας

Από τα παραπάνω, το πρώτο το είχα δανείσει σε ένα φίλο πριν το διαβάσω και τώρα δεν ξέρω που βρίσκεται. Το δεύτερο το έχω στη βιβλιοθήκη αλλά δεν το έχω διαβάσει ακόμα, ενώ τα υπόλοιπα τα διάβασα τα τελευταία χρόνια. Τα "Κωδικός Αίνιγμα και "Μυστικό του Αρχάγγελου" έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο κάτι που θα γίνει και για το "Πομπηία", το οποίο παρεμπιπτόντως είναι φοβερό βιβλίο. Δεν θα έλεγα ότι το ίδιο ισχύει και για το τελευταίο. Το "Παρασκήνια εξουσίας" είναι το χειρότερο από τα βιβλία του Χάρις που διάβασα.

Από το οπισθόφυλλο:

"Έπρεπε να είχα φύγει τη στιγμή που άκουσα για το θάνατο του ΜακΆρα. Τώρα το καταλαβαίνω."

Ο ήρωας είναι επαγγελματίας συγγραφέας-φάντασμα, δηλαδή πληρώνεται για να γράφει βιβλία, συνήθως αυτοβιογραφίες επωνύμων, στηριζόμενος στο υλικό που αυτοί του δίνουν και οι οποίοι, φυσικά, δε διαθέτουν το ταλέντο για να γράψουν. Όταν του δίνεται η ευκαιρία να ασχοληθεί με τα απομνημονεύματα του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας, την αρπάζει, περίεργος και ενθουσιασμένος, πόσο μάλλον αφού πρέπει να ταξιδέψει στο αμερικανικό θέρετρο Μάρθας Βίνγιαρντ καταμεσής του χειμώνα. Δεν αργεί, όμως, να συνειδητοποιήσει ότι έχει κάνει μεγάλο λάθος. Ο προκάτοχός του έχει πεθάνει κάτω από ύποπτες συνθήκες και ο πρώην πρωθυπουργός αποδεικνύεται ένας άνθρωπος με πολλά μυστικά που τον καταδιώκουν - μυστικά που έχουν τη δύναμη να σκοτώσουν.Ένα συγκλονιστικό πολιτικό θρίλερ που θα μπορούσε να είναι αληθινό.

Κεντρικός ήρωας είναι ένας μεσήλικας συγγραφέας-φάντασμα, ένας άνθρωπος δηλαδή που πληρώνεται για να γράψει την βιογραφία κάποιου επώνυμου, αντί για τον ίδιο. Η δουλειά του είναι να συλλέξει το απαιτούμενο υλικό και να πάρει τις κατάλληλες συνεντεύξεις ώστε να παρουσιάσει ένα βιβλίο που να δείχνει ως αυτοβιογραφία. Από κει και πέρα, δεν φαίνεται πουθενά. Όπως λέει και στο βιβλίο του ο Ρόμπερτ Χάρις, τον συγγραφέα-φάντασμα δεν τον καλούν ούτε καν στην παρουσίαση του βιβλίου και στην δεξίωση που ακολουθεί μετά...Μία τέτοια ευκαιρία άρπαξε και ο ήρωας μας, αναλαμβάνοντας να γράψει την αυτοβιογραφία του πρώην Βρετανού Πρωθυπουργού. Για να φέρει σε πέρας το έργο αυτό θα πρέπει, πέραν των άλλων, να υπερκεράσει και δύο εμπόδια. Πρώτον, να το τελειώσει εντός μηνός και δεύτερον να εργαστεί αποκλειστικά εντός της οικίας που διαμένει ο πρώην Πρωθυπουργός. Δεν μπορούμε βέβαια να παραβλέψουμε και το γεγονός ότι ο προηγούμενος συγγραφέας που είχε αναλάβει αυτή τη δουλειά βρέθηκε νεκρός στον πάτο της θάλασσας κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες και με το πόρισμα να γράφει ότι αυτοκτόνησε. Το σπίτι που διαμένει ο πρώην Πρωθυπουργός δεν είναι στην Αγγλία αλλά σε ένα αμερικάνικο τουριστικό θέρετρο ονόματι Μάρθας Βίνγιαρντ.
Στο μέρος αυτό εκτυλίσσεται και η ιστορία μας. Ο συγγραφέας καταφτάνει, γνωρίζει τον Πρωθυπουργό, την γυναίκα του και τους υπόλοιπους παρατρεχάμενους και πιάνει αμέσως δουλειά. Δεν θα αργήσει όμως να διαπιστώσει ότι τα πράγματα δεν είναι και τόσο εύκολα όσο ενδεχομένως νόμιζε στην αρχή. Ο πρώην Πρωθυπουργός, που εδώ να πω περιγράφεται σαφώς ως ένα άτομο ακριβώς σαν τον Τόνι Μπλερ, βρίσκεται μπλεγμένος σε ένα σκάνδαλο. Κατηγορείται από έναν πρώην συνεργάτη του, ότι έδωσε εντολή να συλληφθούν και να βασανιστούν από την CIA πέντε Πακιστανοί (σας θυμίζει κάτι;;;) Βρετανικής υπηκοότητας στα πλαίσια του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Τότε αρχίζει ένας αγώνας δρόμου για τον ήρωα μας, από την μία να γράψει το βιβλίο αλλά και από την άλλη να ανακαλύψει τι κρύβεται πίσω από την κατηγορία στον Πρωθυπουργό αλλά και τον θάνατο του πρώην συγγραφέα-φάντασμα. Μήπως ο προκάτοχος του είχε ανακαλύψει κάτι που τον έθεσε ενώπιον θανατηφόρου κινδύνου; Ο πρώην Πρωθυπουργός για ποιο λόγο συνεργάζεται με τους Αμερικανούς σε τέτοιο βαθμό που δείχνει δουλικότητα; Υπάρχει κάποιος που κινεί τα νήματα από το παρασκήνιο; Αυτά και άλλα πολλά είναι τα ερωτήματα που εγείρονται με αφορμή αυτήν την υπόθεση κατηγορίας και στο τέλος όπως συμβαίνει σε όλα τα αστυνομικά και πολιτικά θρίλερ μαθαίνουμε την αλήθεια. Μία αλήθεια η οποία είναι κάπως ανατρεπτική αλλά δεν μπορώ να ότι με ξάφνιασε και απόλυτα. Ρόμπερτ Χάρις, μπορείς πολύ καλύτερα!

"ΚΤΗΝΟΣ"!!!

Τις τελευταίες δύο μέρες ήμουν στο Εύδηλο Ικαρίας. Αυτό που βλέπετε στη φωτογραφία, είναι το "καρχαριάκι" που έπιασα σε μία από τις ρουτινιάρικες θαλάσσιες εξορμήσεις μου. Αν εξαιρέσουμε το γεγονός ότι δεν έχω πάει ποτέ για ψάρεμα και ότι το "καρχαριάκι" το έπιασε ένας άλλος, όλα τα υπόλοιπα είναι μία αδιαμφισβήτητη αλήθεια!

CATS

Οι άθεοι αντεπιτίθενται

Mέχρι πριν από μερικά χρόνια οι άθεοι κάθονταν ήσυχοι στη γωνιά τους και στα πανεπιστήμιά τους. Κοιτούσαν αφʼ υψηλού τις λαοθάλασσες των πιστών και μπορεί να έκαναν καμιά μελέτη για το εξελικτικό στάδιο της κοινωνίας που είχε στο επίκεντρο των αντιλήψεών της το θείο. Η πίστη, αν και διαδεδομένη, δεν ήταν γιʼ αυτούς παρά μία ψευδής αντίληψη και οι τελετουργίες της δεν διέφεραν από την καθημερινή συνήθεια δισεκατομμυρίων ανθρώπων να ρίχνουν το πρωί μια ματιά στα ζώδια. Οι λίγες απόπειρες εισβολής των θεϊκών «εξηγήσεων» στις επιστήμες αντιμετωπιζόταν με σηκωμένο το φρύδι και την ιστορική ρήση του Λαπλάς: «Ο Θεός είναι μια παράμετρος που δεν χρειάστηκε στις εξισώσεις μου».

Αυτή η κατάσταση ήταν περισσότερο απόρροια ενός ιστορικού συμβιβασμού, ο οποίος σιωπηρά είχε επέλθει στη Δύση. Μετά από αιώνες θρησκευτικών πολέμων, διώξεων και σφαγών, οι κληρονόμοι του Διαφωτισμού συμβιβάστηκαν με αντίτιμο την ελευθερία τους. Δεν ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο, τους αρκούσε που τους επετράπη να κάνουν τη δουλειά τους. Τα πανεπιστήμια γίνονταν οάσεις ελευθερίας κι εξάλλου υπήρχε πολύς φυσικός κόσμος να ασχοληθούν για να μπλέξουν στον λαβύρινθο του μεταφυσικού.

Υπήρξαν, βέβαια, διαπρύσιοι κήρυκες του αθεϊσμού, όπως ο μαθηματικός Μπέρναρντ Ράσελ ή ο φυσικός Αλμπερτ Αϊνστάιν, αλλά τα φιλοσοφικά τους δοκίμια γίνονταν κτήμα μόνον ενός μικρού κύκλου εγγραμμάτων και η πολυπλοκότητα του στοχασμού τους οριακά μπορούσε να επηρεάσει την τεράστια πελατεία κάθε θρησκευτικού δόγματος.

Γενικώς, πάντως, στη Δύση η θρησκεία έγινε θέμα ταμπού. Ενώ οι άθεοι τη θεωρούσαν μια ιδεολογία σαν όλες τις άλλες, απέφευγαν να κριτικάρουν τα δόγματά της. Πιθανώς να κυριάρχησε το «πού να βρεις άκρη τώρα;»: Αν όλα είναι «θέλημα Θεού», συνεπώς και το παράλογο είναι «θέλημα Θεού», άρα δεν μπορεί να γίνει λογική συζήτηση για το πώς μπορεί κάποιος να περπατήσει πάνω στα κύματα. Ισως, πάλι, να υπήρχαν οι μνήμες των θρησκευτικών φανατισμών και του αίματος που σημάδεψαν επί αιώνες την Ευρώπη και να κυριάρχησε ένας φοβικός σεβασμός προς τα θρησκευτικά δόγματα. Και ύστερα ήλθε η 11η Σεπτεμβρίου…

Ο ιστορικός συμβιβασμός της Δύσης διερράγη από την επίθεση που έγινε στο όνομα του Ισλάμ. Οι άθεοι αποφάσισαν να μιλήσουν. Πρώτος ο βιολόγος Ρίτσαρντ Ντόκινς έδειξε «τον ελέφαντα στο μέσον του δωματίου κι όλοι μας είμαστε πολύ ευγενικοί ή υπερβολικά ευλαβείς να επισημάνουμε». Κι αυτός ο ελέφαντας που καμωνόμαστε ότι δεν βλέπουμε είναι η θρησκεία

Yπάρχουν άνθρωποι που θα μπορούσαν να πειστούν για να βουτήξουν με ένα αεροπλάνο σε ένα ουρανοξύστη; αναρωτήθηκε. «Nαι!», απάντησε με άρθρο του στην εφημερίδα Guardian. «Eίναι μακροχρόνια προσπάθεια, αλλά μπορεί να πιάσει. Πρέπει να τους πάρετε νέους. Tαΐστε τους με μια συνολική και αυτο-αποδεικνυόμενη μυθολογία, έτσι ώστε το μεγάλο ψέμα να μοιάζει λογικοφανές. Δώστε τους ένα ιερό βιβλίο και αναγκάστε τους να το μάθουν απʼ έξω... (Για τη βοήθειά σας) υπάρχει ένα έτοιμο σύστημα ελέγχου της σκέψης που τιμάται ανά τους αιώνες και παραδίδεται από γενιά σε γενιά. Eκατομμύρια άτομα έχουν μεγαλώσει μʼ αυτό. Oνομάζεται θρησκεία και για λόγους που δεν έχουν γίνει κατανοητοί μέχρι σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι το αποδέχονται. Tώρα, το μόνο που χρειάζεστε είναι να βρείτε μερικά από τα γεμάτα θρησκεία κεφάλια και να τους δώσετε μαθήματα αεροπλοΐας…»

Aν ο θάνατος θεωρηθεί τελειωτικός, κάποιος ορθολογικά πράττων θα έχει υψηλή εκτίμηση στη ζωή του και θα διστάσει να τη θέσει σε κίνδυνο. Aυτό κάνει τον κόσμο ασφαλέστερο, όπως κι ένα αεροπλάνο είναι πιο ασφαλές αν ο αεροπειρατής θέλει να επιβιώσει. Στο άλλο άκρο, αν ένας ικανός αριθμός ανθρώπων πείσουν τον εαυτό τους -ή πεισθούν από τους ιερείς τους- ότι ο μαρτυρικός θάνατος είναι αντίστοιχο με το πάτημα ενός κουμπιού που θα μας στείλει σε ένα άλλο σύμπαν, τότε ο κόσμος γίνεται εξαιρετικά επικίνδυνο μέρος. Eιδικά αν αυτοί οι άνθρωποι πιστέψουν ότι το άλλο σύμπαν είναι μια παραδεισένια διαφυγή από τα προβλήματα του πραγματικού κόσμου. Προσθέστε δε τις (γελοίες και απαξιωτικές για τις γυναίκες) σεξουαλικές υποσχέσεις και δεν θα μείνει καμιά απορία γιατί τόσοι αφελείς και οργισμένοι νέοι στριμώχνονται στον προθάλαμο ώστε να επιλεγούν για υποθέσεις αυτοκτονίας».

O Ρίτσαρντ Ντόκινς έδωσε το σύνθημα και πολλοί άρχισαν να ψάχνουν τα θρησκευτικά βιβλία για να ανακαλύψουν τις σχέσεις βίας και θρησκείας. Οχι μόνο το Κοράνι, για το οποίο έχει γίνει μεγάλη συζήτηση, αλλά και τη Βίβλο, το θεόπνευστο βιβλίο των χριστιανών. Γράφτηκαν δεκάδες βιβλία που αποκαλύπτουν (ή, καλύτερα, υπενθυμίζουν) ότι και ο ιουδαιοχριστιανισμός προτρέπει σε πράξεις βίας τους πιστούς του. Ειδικά στην Παλαιά Διαθήκη ο λόγος του Θεού δεν είναι διόλου σπλαχνικός: «Εάν ο αδελφός σου, ο υιός της μητρός σου, ή ο υιός σου ή η γυνή του κόλπου σου ή ο φίλος σου όστις είναι ως ψυχή σου, σε παρακινήσει κρυφίως, λέγων “Ας υπάγωμεν και ας λατρεύσωμεν άλλους Θεούς” (…) δεν θέλεις συγκατανεύσεις εις αυτόν, ουδέ θέλεις δώσει ακρόασιν εις αυτόν (…) ουδέ θέλεις σπαλχνισθή, ουδέ θέλεις κρύψει αυτόν· αλλά θέλεις θανατώσει αυτόν· η χειρ σου θέλει είσθαι πρώτη επʼ αυτόν διά να θανατώσεις αυτόν, και η χειρ παντός του λαού έπειτα. Και θέλεις λιθοβολήσει αυτόν με λίθους, ώστε να αποθάνη. (…) Εάν ακούσης εις τινά των πόλεών σου, τα οποίας Κύριος ο Θεός σου δίδει εις εσέ διά να κατοικείς εκεί, να λέγωσιν (…) “Ας υπάγωμεν να λατρεύσωμεν άλλους Θεούς” (…) εξάπαντος θέλεις πατάξει τους κατοίκους της πόλεως εκείνης εν στόματι μαχαίρας, εξολοθρεύων αυτήν και πάντας τους εν αυτή, και τα κτήνη αυτής, εν στόματι μαχαίρας» (Δευτερονόμιον 13:6–15. μτφ. Νεόφυτου Βάμβα).

Η αλήθεια είναι ότι σε αντίθεση με την Παλαιά Διαθήκη, που βρίθει προτροπών σε σφαγές και λιθοβολισμούς, ο Θεός της Καινής Διαθήκης είναι πιο σπλαχνικός.

Οι άθεοι όμως τονίζουν ότι ο ίδιος ο Ιησούς έκανε μέρος της χριστιανικής θρησκείας τον αιμοσταγή μωσαϊκό νόμο: «Σας διαβεβαιώ με πάσαν επισημότητα ότι έως ότου υπάρχει ο ουρανός και η γη, ούτε ένα γιώτα ή ένα κόμμα δεν θα παραπέσει από τον νόμον» (Κατά Ματθαίον 5:18). Μπορεί ο Ιησούς να δίδαξε (κατά κύριο λόγο) την αγάπη, ο Απόστολός του Παύλος όμως υπήρξε απολογητής του βίαιου στάτους της κοινωνίας στην οποία ζούσε. Οι αναφορές του στις γυναίκες -από τις οποίες ζητούσε υποταγή στον άνδρα (Προς Εφεσσίους 5:22)- και τους δούλους δεν είναι κολακευτικές: «Οι δούλοι να υπακούετε εις τους κατά σάρκαν κυρίους σας, με φόβον και τρόμον, με ευθύτητα και ειλικρίνεια της καρδίας σας σαν να υπακούετε εις τον Χριστόν» (Προς Εφεσσίους 6:5).

Πολλοί πιστοί, βέβαια, θεωρούν αυτά τα κείμενα συμβολικά και οφείλουμε να μην τα λαμβάνουμε τοις μετρητοίς, όπως ισχυρίζονται και οι μετριοπαθείς μουσουλμάνοι για το Κοράνι, που ζητάει τον εξανδραποδισμό και τη σφαγή των απίστων. Το ερώτημα όμως είναι, ποιον πρέπει να πιστέψει ο άνθρωπος; Τον Θεό που κατηγορηματικά ζητάει «θέλεις λιθοβολήσει αυτόν με λίθους, ώστε να αποθάνη» ή τους θνητούς ερμηνευτές του που λένε «μη δίνετε σημασία;» Εξάλλου, αρκούν δεκαεννιά να πάρουν τοις μετρητοίς τον λόγο του Θεού για να κάνουν μια 11η Σεπτεμβρίου.

Ιnfo-Sam Harris, «Επιστολή προς ένα Χριστιανικό έθνος», εκδ. Κέδρος

Michel Onfray, «Πραγματεία περί αθεολογίας», εκδ. Εξάντας

Bernarnd Russell, «Κείμενα για την θρησκεία», εκδ. Scripta

Άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 8.2.2009

ΚΑΛΟ "ΤΑΞΙΔΙ"

ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΠΑΜΠΑ....

Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΗΣ ΟΞΦΟΡΔΗΣ

Η ακολουθία της Οξφόρδης
Συγγραφείς: Γκιγέρμο Μαρτίνες
Θέμα: Ξένη πεζογραφία
Εκδότης: Πατάκης
Μετάφραση: Ελισώ Λογοθέτη
Σελίδες: 238
Ημ. Έκδοσης: 01/06/2004

Πριν από καιρό, μου είχαν μιλήσει για αυτό το βιβλίο με καλά λόγια. Το διάβασα πριν από τρεις βδομάδες και δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα. Καλό ήταν, αλλά μέχρι εκεί. Πρόκειται για ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με μαθηματικές αναφορές. Μη φανταστεί κανείς τίποτα δυσνόητες έννοιες απευθυνόμενες σε ειδικούς. Απλώς, οι ήρωες είναι μαθηματικοί. Ο ένας σπουδαίος καθηγητής Πανεπιστημίου (Άρθουρ Σέλντομ) με μεγάλη καριέρα, και ο άλλος μεταπτυχιακός φοιτητής από την Αργεντινή. Συναντήθηκαν στην Οξφόρδη με αφορμή το θάνατο μίας ηλικιωμένης κυρίας (σπιτονοικοκυράς του δεύτερου) και βρέθηκαν ξαφνικά εμπλεκόμενοι στην αναζήτηση λύσης ενός μυστηρίου. Το μυστήριο δεν ήταν άλλο, παρά μία σειρά φόνων που συνοδεύονταν από μία μαθηματική ακολουθία, η λύση της οποίας, θα οδηγούσε πιθανόν και στη λύση του μυστηρίου. Αυτό είναι και το κεντρικό θέμα του βιβλίου. Ο παραλληλισμός μεταξύ μαθηματικών και εγκληματολογίας. Πιο συγκεκριμένα, η σχέση μεταξύ της μαθηματικής λογικής και της αναζήτησης της αλήθειας στην εγκληματολογία.

Οι πυθαγόρειοι , θεωρούσαν ότι τα πάντα είναι αριθμοί. Από την μουσική και τους ήχους μέχρι την πιο πολύπλοκη λειτουργία του σύμπαντος. Στην Ακολουθία της Οξφόρδης, η αναζήτηση του ενόχου μέσω της αστυνομικής και δικαστικής έρευνας παραλληλίζεται με την αναζήτηση της αλήθειας στα μαθηματικά. Η αναζήτηση της αλήθειας στα μαθηματικά δεν είναι τίποτα άλλο παρά η διατύπωση μίας καθολικά αποδεκτής απόδειξης. Από την στιγμή που θα αποδειχθεί μία μαθηματική πρόταση, θεωρείται αληθής και καταχωρείται στα "Θεωρήματα". Χρησιμοποιώντας τα θεωρήματα που έχουν ήδη αποδειχθεί, οι μαθηματικοί προχωρούν την έρευνα ένα βήμα παρακάτω αποδεικνύοντας τις επόμενες μαθηματικές προτάσεις (αξιωματική μέθοδος) . Αυτό συνεχίζεται εδώ και αιώνες, με την επισήμανση όμως, ότι κάποιες μαθηματικές προτάσεις ΔΕΝ είναι δυνατόν να αποδειχθούν (θεώρημα της μη πληρότητας του Γκέντελ). Το εν λόγω θεώρημα κλόνισε τον κόσμο των μαθηματικών τόσο πολύ όσο και η Αρχή της Απροσδιοριστίας τον κόσμο της φυσικής. Εδώ έγκειται και η σχέση με την εγκληματολογία. "Υπάρχει μία διαφορά ανάμεσα στην αλήθεια και στο κομμάτι της αλήθειας που μπορεί να αποδειχθεί". Όταν γίνεται ένας φόνος, κάποιος ξέρει την αλήθεια. Αυτός βέβαια δεν είναι άλλος από τον ίδιο τον δολοφόνο. Η δικαιοσύνη δεν μπορεί να έχει άμεση πρόσβαση σε αυτήν την αλήθεια παρά μόνο μέσω της έρευνας. Η έρευνα, δεν είναι λίγες οι φορές που αποβαίνει άκαρπη. Τότε έχουμε το εξής δεδομένο: Ένας φόνος έχει διαπραχθεί, ο δολοφόνος κατέχει την αλήθεια, και κανείς άλλος δεν μπορεί να την αποδείξει παρά μόνο ο ίδιος ο δολοφόνος. Το ίδιο ισχύει και στα μαθηματικά. Υπάρχουν κάποιες μαθηματικές προτάσεις, που ενώ είναι πολύ απλές στην διατύπωση τους, δεν αποδεικνύονται με τις συνήθεις μαθηματικές μεθόδους. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι προτάσεις αυτές δεν έχουν μία μονοσήμαντη λύση. Έχουν, αλλά δεν μπορεί ούτε να αποδειχθεί ούτε να διαψευστεί.

Όταν είχε διατυπωθεί το Θεώρημα Της Μη Πληρότητας του Κούρτ Γκέντελ την δεκαετία του '30, οι μαθηματικοί βρέθηκαν σε αμηχανία. Η αξιωματική μέθοδος πάνω στην οποία είχε στηριχθεί όλο το οικοδόμημα της μαθηματικής γνώσης, παρουσιαζόταν ξαφνικά ως ευάλωτη και αμφιλεγόμενη. Τα αξιώματα είναι η βάση των μαθηματικών. Αν έστω και ένα ήταν λάθος τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι καταστροφικά. Στην πορεία βέβαια αποδείχθηκε ότι η εξέλιξη των μαθηματικών, και κυρίως η πρακτική εφαρμογή τους, ουδόλως επηρεάστηκαν από το θεώρημα του Γκέντελ. Για ποιο λόγο; Για τον λόγο ότι στην επιστήμη των μαθηματικών θέτουμε τα ερωτήματα αυτά που μπορούμε να αποδείξουμε. Τα υπόλοιπα τα αφήνουμε στην άκρη. Τείνουμε να κινούμαστε προς μεθόδους που οδηγούν σε λύσεις του στυλ αληθές ή ψευδές. Προβληματιζόμαστε πάνω σε θεωρήματα που επιλέγουμε να είναι τέτοιας φύσης ώστε να κατευθύνονται σε μία διαδικασία επαλήθευσης ή διάψευσης.

Όλα αυτά ισχύουν στα μαθηματικά. Στην εγκληματολογία δεν μπορείς να κρύψεις τη σκόνη κάτω από το χαλί. Έχεις ένα πρόβλημα (αναζήτηση ενόχου) και είσαι υποχρεωμένος να το αντιμετωπίσεις και να βρεις την λύση του. Το αν αυτή η λύση βρέθηκε, το αφήνω να το διαπιστώσετε διαβάζοντας το βιβλίο!

ΑΛΛΟΣ ΓΙΑ ΙΚΑΡΙΑ ΤΡΑΒΗΞΕ, ΠΗΓΕ...

Την περασμένη Τρίτη, 07:00 το πρωί, έβαλα στη βαλίτσα μου 2 μπλούζες, 1 τζιν παντελόνι, 3 αλλαγές εσώρουχα και πήρα το καράβι για Ικαρία. Για "παρέα" είχα το laptop μου και ένα βιβλίο. Πήγα όπως πάντα για δουλειές, τα γνωστά... Θα γύριζα την Πέμπτη το πρωί με το ίδιο πλοίο. Και όταν λέω πρωί εννοώ στις 3 τα ξημερώματα. Και όταν λέω "θα γύριζα" εννοώ ότι τελικά ΔΕΝ γύρισα. Έχασα το πλοίο. Ή δεν άκουσα το ξυπνητήρι του κινητού ή δεν το ενεργοποίησα σωστά, το αποτέλεσμα ήταν να ξυπνήσω στις 7 το πρωί με το πλοίο να έχει ήδη φτάσει στη Σάμο. Μέχρι εδώ όλα είναι καλά. Μιλάμε για συνηθισμένες καταστάσεις που έχουν βιώσει οι περισσότεροι. Το πρόβλημα ήταν ότι είχα κλείσει αεροπορικό εισιτήριο για Αθήνα την Παρασκευή το απόγευμα. Πως θα πήγαινα Σάμο για να μπορέσω μετά να φύγω για Αθήνα; Σύμφωνα με τις μετεωρολογικές προβλέψεις, το βράδυ της περασμένης Πέμπτης ο καιρός θα χαλούσε (όπως και έγινε) και θα απαγορευόταν ο απόπλους όλων των πλοίων (όπως και έγινε!). Όπως πήγαιναν τα πράγματα θα έμενα αποκλεισμένος στην Ικαρία όλο το Σαββατοκύριακο, χωρίς ρούχα και χωρίς παρέα. Μία λύση υπήρχε. Να πάρω το πλοίο που έχασα, το οποίο γύριζε από Σάμο και μέσω Ικαρίας πήγαινε πίσω στον Πειραιά. Το πρόλαβα τελευταία στιγμή.
Τώρα σας γράφω από το Web cafe του Mall, φορώντας το δεύτερο τζιν παντελόνι που μου απέμεινε και την τελευταία καθαρή μπλούζα. Μιας και βρίσκομαι σε εμπορικό κέντρο θα μπορούσα να ψωνίσω καινούργια ρούχα για να "βγάλω" το Σαββατοκύριακο (η επιστροφή είναι προγραμματισμένη για την Δευτέρα). Προτίμησα μία άλλη λύση. Αύριο το πρωί έρχεται από Σάμο ένας φίλος μου, και θα κάνει τον κόπο να μου φέρει μερικά καθαρά ρούχα και κυρίως ένα καλό μπουφάν. Στην Αθήνα είμαστε. Να μην έχουμε ένα ρούχο για να πιούμε ένα ποτάκι το βράδυ;
Κλείνω αυτήν την ανάρτηση με μία φωτογραφία από την Ικαρία και μερικές σημειώσεις από το βιβλίο "Η σοφία μιας ζωής" που αποτελεί το απάνθισμα των καλύτερων σκέψεων του κορυφαίου συγγραφέα Ναγκίμπ Μαχφούζ.

Ικαρία, 21-01-2009

"Ποτέ μην πλησιάζεις έναν άνθρωπο που μισεί τον εαυτό του."

"Η ίδια η ζωή είναι σημαντική, κι όχι το νόημα της."

"Η λαχτάρα για το μυστικό της ύπαρξης ξεθυμαίνει, ώστε η ίδια η ύπαρξη να μη χάνει όλο της το μυστήριο."

"Με το τρόπο που αγαπάς, με τον ίδιο τρόπο υπάρχεις."

"Μόνο ο πόνος είναι πιο ισχυρός από την αγάπη."

"Οι επαναστάσεις σχεδιάζονται από τους ευφυείς, εκπληρώνονται από τους γενναίους και ωφελούν τους δειλούς."

Ναγκίμπ Μαχφούζ, 1911-2006

Ο ΑΝΑΤΟΛΙΤΗΣ

Όπως έχω αναφέρει και σε άλλες αναρτήσεις, θεωρώ την σειρά βιβλίων της Ωκεανίδας "Η περιπέτεια του ανθρώπου ", ως μία από τις καλύτερες που κυκλοφορούν. Η σειρά εμπλουτίζεται χρόνο με το χρόνο και έχει φτάσει αισίως τα 46 βιβλία! Ένα από αυτά είναι και το βιβλίο του Τομ Ρέις "Ο Ανατολίτης". Όχι, δεν αναφέρεται σε κάποιον που είχε πολλές γυναίκες να ικανοποιούν τις επιθυμίες του και να τον υπηρετούν, αλλά σε ένα Αζέρο συγγραφέα του μεσοπολέμου. Ο Τομ Ρέις είναι Αμερικανός δημοσιογράφος εβραϊκής καταγωγής. Όταν το 1998 ταξίδεψε για επαγγελματικούς λόγους (καταγραφή της νέας πετρελαϊκής άνθησης) στο Μπακού, θέλησε να γνωρίσει την κουλτούρα της χώρας διαβάζοντας το σημαντικότερο λογοτεχνικό δημιούργημα της, κάτι σαν εθνικό βιβλίο μπορούμε να πούμε, το "Αλί και Νινώ" . Πρόκειται για βιβλίο σε στυλ ρομάντζο (ερωτική ιστορία που εκτυλίσσεται στον Καύκασο, τις παραμονές της Ρωσικής επανάστασης) που γράφτηκε πριν τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο από κάποιον συγγραφέα ονόματι Κουρμπάν Σαϊντ. Ο συγγραφέας αυτός καλυπτόταν από ένα πέπλο μυστηρίου, καθώς ήταν γνωστό και συμφωνούσαν όλοι, ότι το όνομα Κουρμπάν Σαϊντ ήταν ψευδώνυμο. Ποιος ήταν στα αλήθεια ο Κουρμπάν Σαίντ; Μετά από έρευνες για την πετρελαϊκή άνθηση της περιοχής του Καυκάσου, ο Τομ Ρέις βρήκε ένα βιβλίο με τίτλο "Αίμα και πετρέλαιο στην ανατολή" που πρωτοεκδόθηκε τη δεκαετία του '30. Συγγραφέας του βιβλίου κάποιος Λεβ Νουσιμπάουμ.

Έκει ήταν που άρχισε να λύνεται το μυστήριο. Παρατήρησε κάποιες παράξενες ομοιότητες ανάμεσα στο "Αλί και Νινώ" και στο "Αίμα και πετρέλαιο στην ανατολή", κάτι που τον έκανε να εκτιμήσει ότι οι συγγραφείς των δύο βιβλίων είναι το ίδιο πρόσωπο. Όταν άρχισε να ξετυλίγει το κουβάρι της όλης υπόθεσης, διαπίστωσε ότι ο Λεβ Νουσιμπάουμ, γνωστός και ως Κουρμπάν Σαίντ ή Εσάντ Μπέης είχε γίνει διάσημος στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ως συγγραφέας βιογραφιών του τσάρου της Ρωσίας και του Στάλιν. Είχε έντονη κοινωνική ζωή και είχε εμπλακεί σε αρκετά κοινωνικά σκάνδαλα. Αποφάσισε λοιπόν να γράψει την βιογραφία του εθνικού συγγραφέα του Αζερμπαϊντζαν.
Το βιβλίο μπορεί να χαρακτηριστεί ταυτόχρονα βιογραφικό και ιστορικό. Διατρέχει όλοι την ιστορία της περιοχής, αλλά και της Ευρώπης, από την Ρωσική επανάσταση μέχρι τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο. Με πολλές λεπτομέρειες, αναλύει την άνοδο και την πτώση του Μπακού, μίας πάμπλουτης λόγω του πετρελαίου πρωτεύουσας, που παρήκμασε εξαιτίας της επικράτησης των μπολσεβίκων. Όταν οι επαναστάτες-εγκληματίες μπολσεβίκοι άρχισαν τις σφαγές φτάνοντας μέχρι το Μπακού, ο Λεβ με τον πατέρα του κατάφεραν να διαφύγουν δυτικά και διαμέσου της Κωνσταντινούπολης να καταλήξουν στην Ευρώπη και τελικά στη Γερμανία. Η ζωή του Λεβ περιγράφεται αναλυτικά από τα παιδικά χρόνια μέχρι το θάνατο του, χάρη σε κάποια αυτοβιογραφικά σημειωματάρια που βρέθηκαν και έριξαν φως σε πολλά μυστήρια της ζωής του. Ο Λεβ πέρασε πολλές φάσεις. Έζησε έντονα και κινηματογραφικά. Γεννήθηκε το 1905 και πέθανε το 1942. Μέσα σε αυτά τα λίγα χρόνια κατάφερε να γράψει 16 βιβλία, από τα οποία πολλά έγιναν επιτυχίες διεθνώς.

Το βιβλίο μπορώ να πω ότι με κούρασε λίγο. Μάλλον λόγω του όγκου του (629 σελ.). Ίσως να μην είμαι εγώ τόσο συνηθισμένος να διαβάζω ιστορικά βιβλία με πλήθος λεπτομερειών, ημερομηνιών, πολιτικών γεγονότων και αποφάσεων. Πάντως για τους λάτρεις του είδους, πρόκειται για εξαιρετικό βιβλίο. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα!

Υπάρχει μία εξαιρετική περιγραφή του βιβλίου εδώ και μία σύντομη αναφορά στον Κουρμπάν Σαίντ εδώ.

ΣΚΟΤΩΣΤΕ ΤΟΝ ΡΟΜΕΛ

"Όπως πολλοί από την γενιά μου, δεν πήγα στον πόλεμο με σοβαρότητα και φρόνηση όπως, σύμφωνα με του Λάο Τζου, οφείλει να κάνει ο σοφός άνθρωπος. Γύρισα όμως έτσι απ' αυτόν"

Με αυτήν την φράση τελειώνει τα απομνημονεύματα του ο Τσάπμαν (για τους φίλους Τσαπ). Ο Τσαπ ήταν ένας Άγγλος συγγενής του Πρέσσφιλντ, εκδότης στο επάγγελμα, ο οποίος έλαβε μέρος στον Β΄Παγκόσμιο πόλεμο και συγκεκριμένα στις μάχες της Βόρειας Αφρικής. Το "Σκοτώστε τον Ρόμελ" είναι ένα μυθιστόρημα του γνωστού Στίβεν Πρέσσφιλντ (Οι πύλες της φωτιάς, Οι αρετές του πολέμου,κ.α), που βασίζεται σε αληθινά γεγονότα. Προϊόν μυθοπλασίας αποτελεί μόνο το κομμάτι του βιβλίου που αναφέρεται στις επιχειρήσεις της περιπόλου του Τσάπμαν. Ο βασικός κορμός του βιβλίου στηρίζεται στις μάχες μεταξύ των Άγγλων του Στρατηγού Μοντγκόμερι και των Γερμανών του περίφημου Ρόμελ. Ο Ρόμελ είχε γίνει ο φόβος και ο τρόμος των συμμαχικών δυνάμεων καθώς κερδίζοντας την μία μάχη μετά την άλλη ήταν έτοιμος να καταλάβει το Σουέζ και κατ' επέκταση τα πετρέλαια της μέσης ανατολής, μία εξέλιξη που θα έφερνε τους Γερμανούς σε τρομερά πλεονεκτική θέση όσον αφορά την έκβαση του πολέμου. Προκειμένου να αποφευχθεί μία τέτοια καταστροφική εξέλιξη, οι Άγγλοι συλλαμβάνουν ένα σχέδιο αντίδρασης , απελπισμένο αλλά απόλυτα αναγκαίο. Να στείλουν ειδικές μικρές και ευκίνητες δυνάμεις (SAS, LRDG) πίσω από τις γερμανικές γραμμές, για να σκοτώσουν τον Ρόμελ. Μόνο ο θάνατος αυτού του θρυλικού Στρατηγού θα έβαζε τέλος στην προέλαση των γερμανικών πάντσερ. Μία από αυτές της ομάδες δράσης έχει για μέλος της τον ήρωα και αφηγητή της ιστορίας, τον Ρ. Λόρενς Τσάπμαν.

Το βιβλίο του Πρέσσφιλντ δεν διακρίνεται από λογοτεχνική ιδιαιτερότητα ούτε από απρόσμενη μυθιστορηματική πλοκή, όπως άλλωστε ισχύει για τα περισσότερα βιβλία του. Αντιθέτως, στηρίζεται στις ακριβέστατες περιγραφές οπλισμού, πολεμικής τακτικής, διοικητικών εντολών, επιχειρησιακών πρωτοκόλλων και ιστορικών προσώπων και μαχών. Αναλύει λεπτομερώς τις διάφορες επιχειρήσεις που έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια του πολέμου στην Αφρική. Περιγράφει με επιτυχία τις αντίξοες και σκληρές συνθήκες της ερήμου και εξάρει την ανδρεία των στρατιωτών και αξιωματικών και των δύο αντιμαχόμενων πλευρών. Και τέλος, στο καλύτερο κομμάτι του βιβλίου, αναδεικνύει το μεγαλείο ηθικής και τιμιότητας των στρατιωτών που κατά την διάρκεια της μάχης περισυλλέγουν και παραδίδουν τους τραυματίες και ετοιμοθάνατους εχθρούς τους , αντί να τους σκοτώσουν επί τόπου. Αυτό, όπως αποδεικνύεται εκ των υστέρων, εκτός από μία τίμια και ηθική πράξη, θα τους γλιτώσει και από πολλές δυσκολίες και κακοτοπιές.

Οι περισσότεροι ήρωες του Πρέσσφιλντ, στην πατρίδα τους ζούσαν μία συνηθισμένη ζωή και αρχικά είδαν τον πόλεμο σαν μία ευκαιρία να κάνουν κάτι σπουδαίο. Ήθελαν να γράψουν ιστορία. Ένιωθαν ότι λάμβαναν μέρος σε κάτι μεγάλο και σημαντικό.

Στην πορεία όμως, διαπιστώνουμε ότι έχουν συνείδηση του παραλογισμού που διακρίνει τον πόλεμο. Καταλαβαίνουν ότι απέναντι τους έχουν ανθρώπους ακριβώς όπως και εκείνοι, με οικογένεια, παιδιά, φίλους και γονείς. Δεν είναι πολεμοχαρείς, αγωνίζονται μόνο για την επιβίωση τους. Σκοτώνουν για να μην σκοτωθούν.

Κλείνοντας να πω ότι το "Σκοτώστε τον Ρόμελ" είναι ένα κλασσικό βιβλίο περιπέτειας και δράσης γραμμένο για να γίνει ταινία. Σε λίγα χρόνια θα το δούμε στη μεγάλη οθόνη. Όποιος θέλει να διαβάσει κάτι απλό και χωρίς βαθυστόχαστους προβληματισμούς, ας το αρχίσει. Δεν θα κερδίσει και πάρα πολλά , παρά μόνο κάποιες ώρες διασκέδασης , σαν να βλέπει για παράδειγμα το Saving private Rain ή το Band of Brothers.

ΛΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Επέστρεψα στη βάση μου. Καλές οι διακοπές αλλά και το σπιτάκι μου δεν μπορώ να πω…μου έλειψε. Πήγα Θεσσαλονίκη, Δράμα, Παρανέστι, Ξάνθη και γύρισα στη Σάμο μέσω Καβάλας με το πλοίο της άγονης γραμμής. Άγονη όνομα και πράγμα. Είκοσι ολόκληρες ώρες για να κάνει την απόσταση Καβάλα-Σάμο μέσω Λήμνου, Μυτιλήνης και Χίου. Παρεμπίπτοντος, συγκινητικές οι στιγμές στη Χίο (μείναμε στο λιμάνι μόνο δέκα λεπτά!), όπου με περίμεναν οι γονείς μου για ανταλλαγή δώρων, φιλιών και μίας μεγάλης σπέσιαλ πίτσας (!)Είχα να τους δω τέσσερις μήνες (από τον Αύγουστο). Μπορεί να μας χωρίζουν μόνο εξήντα ναυτικά μίλια (τόση είναι η απόσταση από την Σάμο στη Χίο) αλλά βλεπόμαστε σπάνια.
Εν πάση περιπτώσει, υπέροχες ήταν οι διακοπές, αλλά σε αυτό το post δεν έχω σκοπό να γράψω για αυτό. Όπως σημειώνεται στην επικεφαλίδα , το blog αυτό δημιουργήθηκε κατά κύριο λόγο για να καταγράφονται απόψεις για βιβλία και για σπορ. Στην πορεία βέβαια, άρχισα να βαριέμαι να γράφω για ποδόσφαιρο, μπάσκετ και τα υπόλοιπα αθλήματα. Επικεντρώθηκα στα βιβλία και σε διάφορες ειδήσεις που «ψάρευα» από το ιντερνέτ. Έχω την αίσθηση ότι το ποδόσφαιρο είναι ωραίο να το παρακολουθείς αλλά αρχίζει να εκφυλίζεται όταν το υπεραναλύεις. Τα βασικά αρκούν. Το αντίθετο θα έλεγα ισχύει για τα βιβλία. Είναι ωραίο να τα διαβάζεις, αλλά είναι ακόμα ωραιότερο να συζητάς για αυτά. Δυστυχώς είναι πολύ δύσκολο να γίνει συζήτηση για ένα βιβλίο μέσω ιντερνέτ για πολλούς λόγους. Ο βασικότερος όλων, ότι είναι δύσκολο να βρεις κάποιον που να έχει διαβάσει το ίδιο βιβλίο με εσένα την ίδια εποχή και να τύχει να μπει και στο blog σου… Πιο εύκολα βρίσκεις παρκινγκ στο κέντρο της Θεσσαλονίκης…
Όταν πρωτοασχολήθηκα με το παρόν ιστολόγιο διάβαζα και συνεχίζω να διαβάζω την blogger gatti. Την είχα «δει» σε κάτι σχόλια στο blog του Νίκου Δήμου και την καταχώρισα στα αγαπημένα. Η gatti, μου έδωσε μία ιδέα. Να γράφω κάθε χρόνο την λίστα με τα βιβλία που διάβασα την χρονιά που πέρασε. Ιδού λοιπόν:
1. μ.Χ. - ΑΛΕΞΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
2. Η ΚΛΕΜΜΕΝΗ ΕΞΙΣΩΣΗ - ΑΛΠΕΡΤ ΜΑΡΚ
3. ΜΗΔΕΝ - ΓΚΕΤΖ ΝΤΕΝΙ
4. ΕΓΩ ΚΑΙ Ο ΚΑΜΙΝΣΚΙ - ΚΕΛΜΑΝ ΝΤΑΝΙΕΛ

5. Η ΑΘΑΝΑΣΙΑ - ΚΟΥΝΤΕΡΑ ΜΙΛΑΝ
6. ΚΑΜΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΛΛΟΘΑΝΑΤΟΥΣ - ΜακΚΑΡΘΥ ΚΟΡΜΑΚ
7. Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΔΡΑΚΩΝ - ΜΑΝΦΡΕΝΤΙ ΒΑΛΕΡΙΟ ΜΑΣΙΜΟ
8. ΟΧΤΩ - ΝΕΒΙΛ ΚΑΘΡΙΝ
9. Ο ΑΝΑΤΟΛΙΤΗΣ - ΡΕΪΣ ΤΟΜ
10. ΓΚΛΟΜΠΑΛΙΑ - ΡΟΥΦΕΝ ΖΑΝ ΚΡΙΣΤΟΦ
11. ΠΕΡΙ ΤΥΦΛΟΤΗΤΟΣ - ΣΑΡΑΜΑΓΚΟΥ ΖΟΖΕ

12. Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ - ΣΑΡΑΜΑΓΚΟΥ ΖΟΖΕ
13. ΤΟ ΣΜΗΝΟΣ - ΣΕΤΣΙΝΓΚ ΦΡΑΝΚ
14. ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣ - ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΣΩΤΗ & ΙΩΑΚΕΙΜΟΓΛΟΥ ΗΛΙΑΣ
15. ΛΙΓΟ ΑΠΌ ΤΟ ΑΙΜΑ ΣΟΥ - ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΣΩΤΗ
16. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΒΛΑΚΕΙΑΣ - ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ
17. ΣΚΟΤΩΣΤΕ ΤΟΝ ΡΟΜΕΛ - ΠΡΕΣΣΦΙΛΝΤ ΣΤΙΒΕΝ

Για κάθε βιβλίο υπάρχει σύνδεσμος που οδηγεί στην ιστοσελίδα της Πρωτοπορίας για περαιτέρω ενημέρωση.

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Λονδίνο , Χριστούγεννα '05

Θα σας αποχαιρετίσω για κάποιες μέρες και συγκεκριμένα μέχρι την επιστροφή μου στη Σάμο στις αρχές Ιανουαρίου. Αναχώρηση αύριο (καιρού επιτρέποντος) με πλοίο για Πειραιά. Οδικώς στη Θεσσαλονίκη για Χριστούγεννα και αμέσως μετά για Παρανέστι. Μετά βλέπουμε. Μπορεί και κάπου αλλού. Εύχομαι να περάσετε όλοι καλές γιορτές και να έχετε μετά κάτι να διηγηθείτε και να θυμάστε. Οι μνήμες μας και οι εμπειρίες μας, είναι όλο μας το είναι.

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Σε αυτή τη χώρα πολλά είναι τα κακώς κείμενα, υπάρχει όμως πολιτική δικαιοσύνη. Κοινοβουλευτική πλειοψηφία-διακυβέρνηση έχει ένα κόμμα το οποίο δεν ψηφίζεται ούτε καν από το 45% του πληθυσμού και τα πολιτικά δρώμενα-αποφάσεις καθορίζονται από ένα κόμμα που δεν ψηφίζεται ούτε καν από το 5% του πληθυσμού. Απόλυτη πολιτική δικαιοσύνη!

Α, ΚΑΛΑ! ΤΙ ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙ ΚΑΙ Ο ...ΤΑΔΕ!

Στην Ελλάδα όταν εκφράζεται μία θέση ή άποψη σπάνια ακούμε το περιεχόμενο της. Αυτό που πρωτίστως μας ενδιαφέρει είναι η ταυτότητα αυτού που την εκφράζει ή κοινώς "τι καπνό φουμάρει". Με αυτόν τον τρόπο, και τοποθετώντας ταμπέλες στον κάθε συνομιλητή, χάνεται η έννοια του ουσιαστικού διαλόγου και υπεισέρχεται η αντιπαλότητα και η οπαδοποίηση. Βάλτε σε ένα δωμάτιο έναν Ολυμπιακό και έναν Παναθηναϊκό και αφήστε τους να ζητητάνε επί ώρες. Θα βγει κάτι ουσιαστικό από μία τέτοια συζήτηση; Πρέπει να σταματήσουμε να στιγματίζουμε τους συνομιλητές μας με προσωπικούς χαρακτηρισμούς και ιδεολογικές ταυτότητες και να αρχίσουμε να ακούμε ΤΙ ΛΕΝΕ! Είναι ανάγκη μεγάλη να πιστέψουμε στη δύναμη και αξία του ορθού λόγου. Μήπως και βγάλουμε κάποια άκρη μέσα σε αυτήν την ιδεολογική, κοινωνικοπολιτική θολούρα που μας περιβάλει.

People who...

avoid commitment are people who know what a big thing it is.

ΛΙΓΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΣΟΥ

Ξεκίνησα να διαβάζω το "λίγο από το αίμα σου" της Σώτης Τριανταφύλλου πριν από δύο βδομάδες, όταν στη χώρα κυριαρχούσε το σκάνδαλο του Βατοπεδίου. Και το ολοκλήρωσα εν μέσω διαδηλώσεων, βανδαλισμών και βίαιων εξάρσεων για ένα άλλο σκάνδαλο ή μπορεί και για όλα τα σκάνδαλα μαζί. Είμαστε μία ωραία ατμόσφαιρα, που έλεγε και ένας μεγάλος κωμικός του παρελθόντος.

Παρά ταύτα το ολοκλήρωσα με αρκετή προσήλωση και μπορώ να γράψω μερικές εντυπώσεις. Καταρχάς είναι το δεύτερο βιβλίο της Σώτης Τριανταφύλλου που διαβάζω. Πέρυσι διάβασα το βιβλίο "Για την σημαία και το έθνος", του οποίου η ανάγνωση αρκεί για να κατανοήσεις τις απόψεις της συγγραφέως για έννοιες όπως η οικογένεια, η πατρίδα, το έθνος και η θρησκεία. Οι προαναφερθείσες έννοιες παίζουν μεγάλο ρόλο στο τελευταίο μυθιστόρημα της.

Από το οπισθόφυλλο :

"Με τον Ιερώνυμο ντε Μπιουτ αποχαιρετηθήκαμε με την ίδια αλλόκοτη χειρονομία -το πιάσιμο του αγκώνα- προτού βρω την ευκαιρία να ρωτήσω για τη Λύντια κάτι περισσότερο από ένα βιαστικό «Τι κάνει η Λύντια;» και «Μένει ακόμα στο Λονδίνο;» και να πάρω μονολεκτικές απαντήσεις: «Καλά» και «Ναι». Και χωρίσαμε προτού αποφασίσω αν ήθελα να τον ξαναδώ, ή να ζητήσω τουλάχιστον τον αριθμό του τηλεφώνου του· προτού μαντέψω αν ήθελε να ξαναϊδωθούμε εκείνος. Δεν πήγα στο Πάρκο· άλλωστε, είχε αρχίσει να ψιλοβρέχει. Αγγλικό καλοκαίρι: αρχίζει στο τέλος Ιουλίου, τελειώνει στην αρχή Αυγούστου. Στράφηκα προς τα βόρεια και περπάτησα με γρήγορο βήμα μέχρι το σπίτι· όταν έκλεισα πίσω μου την πόρτα, δεν ήξερα αν η ταχυκαρδία οφειλόταν στο περπάτημα ή στην αναστάτωση που μου είχε προκαλέσει η συνάντηση με τον Ιερώνυμο. Όπως και να είχε, έγραψα αυτό το βιβλίο, το τέταρτο της ζωής μου (το τρίτο βρίσκεται ακόμα στο συρτάρι· δεν θέλησα να το εκδώσω· ίσως εξηγήσω αργότερα το γιατί· ίσως και να μην εξηγήσω): πάντως, σε τούτο εδώ το βιβλίο -που μοιάζει με μυθιστόρημα αλλά δεν είναι· είναι το χρονικό της ζωής μας- πρωταγωνιστούν ο Ιερώνυμος ντε Μπιουτ, η Λύντια ντε Μπιουτ κι εγώ. Επίσης, η Κλαίρη ντε Μπιουτ, η μικρή μου αδερφή Μπέθανυ και ο τρελός μου πατέρας Ρόναλντ Ρ. Σταμπς, που το σωτήριο έτος 1930 μετανάστευσε στην Ανατολική Αφρική για να καλλιεργήσει χρυσάνθεμα."

Όπως αναφέρει και το οπισθόφυλλο, στο βιβλίο πρωταγωνιστούν έξι άτομα. Τρία άτομα της οικογένειας Ντε Μπιούτ (η μαμά Κλαίρη, ο Ιερώνυμος και η αδελφή του η Λύντια) και τρία άτομα της οικογένειας Στάμπς (ο πατέρας Ρόναλντ, ο Ευγένιος και η μικρή του αδελφή Μπέθανυ). Οι δύο οικογένειες έχουν τρία κοινά στοιχεία και αρκετές διαφορές. Πρώτον είναι Αγγλικής καταγωγής, δεύτερον είναι οικογένειες χωρισμένων γονέων και τρίτον μετανάστευσαν σχεδόν την ίδια εποχή στη Κένυα (Αγγλική αποικία από το 1930 έως το 1966). Η ιστορία τοποθετείται χρονικά και ιστορικά στο διάστημα που η Κένυα αποικιοκρατούνταν από τους Άγγλους. Σε πρώτο πλάνο δεν είναι ο τρόπος ζωής στην Αγγλία και κατόπιν στην Αφρική, αλλά ο χαρακτήρας των πρωταγωνιστών και οι μεταξύ τους σχέσεις. Πρόκειται δηλαδή για ένα βιβλίο σκιαγράφησης χαρακτήρων. Την ιστορία μας αφηγείται ο Ευγένιος (Γιουτζίν) Στάμπς. Ο Ευγένιος εξιστορεί την σχέση του με τον "κολλητό" του, τον Ιερώνυμο, με τον οποίο πέρασε μία ταραχώδη φοιτητική ακαδημαϊκή χρονιά στην Οξφόρδη. Σκιαγραφεί το πατέρα του, έναν μεσήλικα γεμάτο ευθυμία , αγνή καρδιά και επιχειρηματικό δαιμόνιο. Μας εκμυστηρεύεται τον ανεκπλήρωτο και βασανιστικό έρωτα του για την Λύντια Ντε Μπιούτ η οποία ποτέ δεν τον αγάπησε καθώς ήταν "κολλημένη" στον νεανικό της έρωτα. Περιγράφει τη ζωή στην Εύθυμη Κοιλάδα της Κένυας, τον τόπο που ζούσαν οι άγγλοι έποικοι, με τους χορούς, τις λέσχες, τις ανταλλαγές συντρόφων και τις ίντριγκες αλλά και την στιγνή καταπίεση και εκμετάλλευση των μαύρων. Μας δίνει μία εικόνα της θρησκευτικής και αριστοκρατικής ψευδοηθικής των εποίκων. Και τέλος, μας μεταφέρει στη σκοτεινή περίοδο του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, όπου λαμβάνει μέρος και ο ίδιος πολεμώντας στην Ασία (σε συνέντευξη της η Σώτη Τριανταφύλλου είπε ότι έγραψε 50 επιπλέον σελίδες σχετικά με τον πόλεμο αλλά στο τέλος τις "έκοψε").

Εκτός από τις αφηγήσεις του Ευγένιου, ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορία ακραίου έρωτα της ανήλικης Μπέθανυ Στάμπς και του Ιερώνυμου (της γράφει σε ένα γράμμα: "Θέλω να κυλήσω μέσα σου όπως το αίμα»… […] «τρίζουν οι αστερισμοί» … […] «μεγάλωσε λίγο, λιγάκι ακόμα… η αγάπη μου χωράει τον καταρράκτη σ’ ένα ποτήρι"). Αξιοσημείωτος χαρακτήρας και ο μπάτλερ της οικογένειας Ντε Μπιούτ, ο κύριος Φίλιπς, ένας σκεπτόμενος υπηρέτης που ενίοτε απεργεί (!) και διαβάζει Κάρλ Μαρξ.

Εν τέλει, θα λέγαμε ότι το βιβλίο αγγίζει πολλά θέματα αλλά εμβαθύνει σε τρία από αυτά: στον έρωτα (Λύντια-Ευγένιος και Ιερώνυμος-Μπέθανυ), την θρησκεία (ο Ιερώνυμος είναι πιστός Καθολικός ενώ ο Ευγένιος αγνωστικιστής) και την νοσταλγία (το βιβλίο διατρέχει μία περίοδο σχεδόν 40 χρόνων με πολλές παρελθοντικές αναφορές).

"Σε αυτό το βιβλίο όλα είναι αληθινά τίποτα όμως δεν είναι βέβαιο"

Viva La Vida-Coldplay

I used to rule the world
Seas would rise when I gave the word
Now in the morning I sweep alone
Sweep the streets I used to own
I used to roll the dice
Feel the fear in my enemy's eyes
Listen as the crowd would sing:
"Now the old king is dead! Long live the king!"
One minute I held the key
Next the walls were closed on me
And I discovered that my castles stand
Upon pillars of salt, pillars of sand

I hear Jerusalem bells are ringing
Roman Cavalry choirs are singing
Be my mirror my sword and shield
My missionaries in a foreign field
For some reason I can't explain
Once you know there was never, never an honest word
That was when I ruled the world
(Ohhh)

It was the wicked and wild wind
Blew down the doors to let me in.
Shattered windows and the sound of drums
People couldn't believe what I'd become
Revolutionaries Wait
For my head on a silver plate
Just a puppet on a lonely string
Oh who would ever want to be king?

I hear Jerusalem bells are ringing
Roman Cavalry choirs are singing
Be my mirror my sword and shield
My missionaries in a foreign field
For some reason I can not explain
I know Saint Peter will call my name
Never an honest word
But that was when I ruled the world
(Ohhhhh Ohhh Ohhh)

Hear Jerusalem bells are ringings
Roman Cavalry choirs are singing
Be my mirror my sword and shield
My missionaries in a foreign field
For some reason I can not explain
I know Saint Peter will call my name
Never an honest word
But that was when I ruled the world
(Oooooh Oooooh Oooooh)

ΑΣΠΡΟ-ΜΑΥΡΟ

Οι συντηρητικοί υποστηρίζουν θέσεις υπέρ της διασφάλισης της δημόσιας τάξης και εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους για τις καταστροφές περιουσιών. Ονομάζουν τους διαδηλωτές, αληταράδες και εγκληματίες. Οι "αριστεροί" λένε ότι η βία φέρνει βία και ότι καλά κάνουν οι αγωνιστές και αντιεξουσιαστές και σπάνε ότι βρίσκουν μπροστά τους. Ονομάζουν τους διαδηλωτές, "παιδιά" και επαναστάτες και τους δικαιολογούν απόλυτα. Οι συντηρητικοί υποστηρίζουν ότι αν ευνουχίσεις τους αστυνομικούς και τους δώσεις να καταλάβουν ότι η οποιαδήποτε απόπειρα σύλληψης ή εκφοβισμού των νέων που προβαίνουν σε παραβατική συμπεριφορά, θα αποβεί για αυτούς ποινικά, κοινωνικά και επαγγελματικά καταστροφική, τότε ουσιαστικά δεν έχεις αστυνομία ικανή να επιβάλει την τάξη και να προστατεύσει τον πολίτη αλλά άβουλους και φοβισμένους ένστολους που περιφέρονται ασκόπως. Ονομάζουν τους αστυνομικούς, όργανα της τάξης και της δημόσιας ασφάλειας και τους κριτικάρουν όταν δεν εκτελούν σωστά το λειτούργημα για το οποίο πληρώνονται (από τους φόρους του λαού όπως λένε). Οι "αριστεροί" υποστηρίζουν ότι οι αστυνομικοί εκτραχύνονται και λειτουργούν ασύδοτα και βίαια επειδή ότι και να κάνουν, ότι και αν πράξουν, έχουν την κάλυψη και την προστασία των μηχανισμών της εξουσίας και μένουν πάντα ατιμώρητοι. Οποιαδήποτε επιθετική πράξη αστυνομικού, ακόμα και αυτού που αμύνεται για την ζωή του, είναι εξ ορισμού κατακριτέα. Κοινώς, καλός αστυνομικός είναι ο νεκρός αστυνομικός. Ονομάζουν όλους τους αστυνομικούς, μπάτσους, γουρούνια και δολοφόνους και τους θεωρούν άμεσους εκφραστές της αστικής-καπιταλιστικής τρομοκρατίας.

Οι συντηρητικοί είναι υπέρ της κατάργησης του πανεπιστημιακού ασύλου. Οι "αριστεροί" είναι εναντίον. Οι μεν λένε άσπρο. Και οι δε μαύρο.

Τα πράγματα, όπως συνήθως συμβαίνει στη ζωή, είναι κάπου στη μέση. Στην γκρίζα ζώνη. Για αυτόν τον λόγο άλλωστε είναι τόσο θολό το ιδεολογικό και πολιτικό πεδίο. Για αυτόν τον λόγο τα ΜΜΕ την μία ημέρα κατακρίνουν την αστυνομία επειδή δεν έκανε την δουλειά της (δηλαδή να συλλάβει τους ταραξίες, και πως αλλιώς να συλλάβεις κάποιους ταραξίες αν δεν χρησιμοποιήσεις βία;) και την αμέσως επόμενη την κατακρίνουν επειδή έκανε την δουλειά της! Τα πράγματα είναι κάπου στη μέση, ποτέ στη ζωή δεν υπερισχύουν τα χρώματα του άσπρου και του μαύρου, αντιθέτως το γκρι είναι αυτό που κυριαρχεί. Από την μία έχουμε την (από ότι φαίνεται μέχρι στιγμής) απαράδεκτη και αξιόποινη εν ψυχρώ εκτέλεση ενός πιτσιρικά (ένα γεγονός που ήταν θέμα χρόνου το πότε θα συμβεί...) και από την άλλη την άσκοπη και κατακριτέα λεηλασία της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας.

Δεν καταλαβαίνω πως μπορούν κάποιοι, ελαφρά τι καρδία, να δικαιολογούν την δεύτερη πράξη ως απόρροια της πρώτης. Επίσης δεν καταλαβαίνω γιατί η δεύτερη πράξη είναι για κάποιους άλλους τόσο σημαντική που η δολοφονία ενός νέου 15 ετών να περνάει για αυτούς σε δεύτερη μοίρα και να είναι απλώς ένα ατυχές περιστατικό.

Με αυτά και μ' αυτά, ο κύκλος της βίας δύσκολα θα κλείσει εδώ. Προβλέπεται μεγάλος αναβρασμός. Και στους δρόμους και στα γήπεδα και σε άλλους χώρους κοινωνικών εκδηλώσεων. Είναι δεν είναι ένας χρόνος από τότε που ένας αστυνομικός έκανε το λάθος να παρακολουθήσει μία συναυλία στο Ελληνικό. Τον αναγνώρισαν κάποιοι και τον κτύπησαν σχεδόν μέχρι θανάτου. Αγνοώ την τύχη του. Αγνοώ και την τύχη μιας κοινωνίας που δεν μπορεί ύστερα από 35 χρόνια δημοκρατίας, να οργανώσει ένα κράτος δικαίου με σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή, την αξιοπρέπεια, τον μόχθο του άλλου. Ένα κράτος χωρίς διαφθορά στην δικαιοσύνη. Η οποία (θα έπρεπε να) είναι η ύψιστη εξουσία. Ένα κράτος που δεν μπορεί να εκπαιδεύσει ένστολους αστυνομικούς. Ένα κράτος με τεράστιες κοινωνικές ανισότητες. Και ως γνωστόν ο ασφαλέστερος τρόπος να γεννηθεί και να πολλαπλασιαστεί η βία είναι η διεύρυνση των ανισοτήτων.

ΕΝΑ ΠΑΛΑΙΟ ΡΗΤΟ...

των Κικούγιου λέει: " Μιλάει πολύ όποιος ξέρει λίγα"

ΠΕΡΙ ΤΥΦΛΟΤΗΤΟΣ

Πριν μερικές μέρες ολοκλήρωσα την ανάγνωση του "Περί Τυφλότητος". Βρήκα αφορμή λοιπόν από αυτό, και έκανα μία σύντομη αναζήτηση στο internet σχετικά με το βιβλίο, την ταινία που βασίστηκε σε αυτό και στον συγγραφέα Ζοσέ Σαραμάγκου.

Στο site της Πρωτοπορίας βρήκα μερικά στοιχεία για τον συγγραφέα: Ο Ζοζέ Σαραμάγκου γεννήθηκε το 1922 στην Αζινιάγκα από αγροτική οικογένεια. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις σπουδές του μετά τις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου και να αρχίσει να δουλεύει. Ουσιαστικά είναι αυτοδίδακτος. Μετά από πολλές δουλειές βρέθηκε να εργάζεται επί δώδεκα χρόνια σε έναν εκδοτικό οίκο ενώ ταυτόχρονα άρχισε να δημοσιογραφεί. Το πρώτο έργο που δημοσίευσε ήταν μια συλλογή διηγημάτων το 1966. Από το 1993 ζει στα Κανάρια Νησιά ως αυτοεξόριστος, απόφαση που έλαβε όταν κορυφώθηκε η ρήξη του με την πορτογαλική Εκκλησία και με αφορμή το έργο του Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιο. Από το νησάκι Λανθαρότε εκδίδει κάθε χρόνο ένα από τα «Τετράδια του Λαμθαρότε», ημερολόγια από την καθημερινή του ζωή. Το 1998 του απονεμήθηκε το Νόμπελ λογοτεχνίας.

Αυτή είναι και μία λίστα με τα βιβλία του Σαραμάγκου που έχουν εκδοθεί στη χώρα μας:
Η ιστορία της άγνωστης νήσου
Η πέτρινη σχεδία
Η Σπηλιά
Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις
Ιστορία της πολιορκίας της Λισαβόνας
Λέγοντας ιστορίες
Μικρές αναμνήσεις
Ο άνθρωπος αντίγραφο
Όλα τα ονόματα
Περί θανάτου
Περί τυφλότητος
Περί φωτίσεως
Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον
Το μεγαλύτερο λουλούδι του κόσμου
Το χρονικό του Μοναστηριού

Κατά την αναζήτηση που έκανα, βρήκα υπερδιπλάσιες αναφορές στην ταινία Blindness (μεταφράστηκε ως "Περί τυφλότητος") σε σχέση με αυτές που είχαν ως θέμα το βιβλίο και τον συγγραφέα. Θα έλεγα μάλιστα ότι πάρα πολλοί έμαθαν για το βιβλίο μέσω της ταινίας. Λογικό αυτό, καθώς ζούμε στη εποχή της εικόνας, και το διάβασμα δεν είναι βασικό χαρακτηριστικό των καιρών μας. Εν πάση περιπτώσει, εγώ την ταινία δεν την έχω δει ακόμα αλλά σκοπεύω να το κάνω όταν μου δοθεί η ευκαιρία. Για το βιβλίο όμως που διάβασα μπορώ να γράψω μερικά πράγματα.

Πριν όμως γράψω για το "Περί Τυφλότητος" να σημειώσω κάτι που συνειδητοποίησα όταν αποφάσισα να αναρτήσω το παρόν. Τις περισσότερες φορές που διαβάζω περισσότερα του ενός βιβλία ενός συγγραφέα, διαπιστώνω ότι το πρώτο από αυτά, μου άρεσε και περισσότερο. Το ίδιο ισχύει και με τα βιβλία του Σαραμάγκου. Βέβαια, όσον αφορά τον Πορτογάλο συγγραφέα, έχω διαβάσει μόνο δύο βιβλία του (το "Ο άνθρωπος αντίγραφο" και το "Περί Τυφλότητας"), δηλαδή ένα δείγμα όχι επαρκές για να με κάνει να καταλήξω σε αυτό το συμπέρασμα. Διαβάζοντας και άλλα βιβλία στο μέλλον θα διαπιστώσω αν το αγαπημένο μου θα είναι "Ο άνθρωπος αντίγραφο". Μέχρι τώρα ως πρώτα βιβλία μου άρεσαν περισσότερο: "Κωδικός Αίνιγμα" του Ρόμπερτ Χάρις, "Η Ασπίδα της Σπάρτης" του Βαλέριο Μάσιμο Μανφρέντι, "Ο Πίνακας της Φλάνδρας" του Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε, "Το Αστείο" του Μίλαν Κούντερα και άλλα πολλά που δεν μπορώ να θυμηθώ τώρα. Μπορεί να είναι και τυχαίο πάντως.

Περίληψη του "Περί Τυφλότητος" : Ένας άνθρωπος χάνει ξαφνικά το φως του. Τα περιστατικά αιφνίδιας τύφλωσης κλιμακώνονται και η κυβέρνηση αποφασίζει να βάλει σε καραντίνα τους τυφλούς. Με γραφειοκρατική ακρίβεια, ο Σαραμάγκου έχει υπολογίσει όλα όσα θα μπορούσαν να συμβούν σ έναν κόσμο που χάνει την όρασή του. Για πόσο καιρό η κίνηση στους δρόμους θα είναι ομαλή; Για πόσο καιρό θα επαρκούν τα τρόφιμα για τις πεινασμένες ορδές; Πόσος χρόνος χρειάζεται για να καταρρεύσει η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, αερίου και νερού; Τι θ απογίνουν τα κατοικίδια; Οι σεξουαλικοί φραγμοί; Πόσοι τυφλοί φτιάχνουν μια τυφλότητα;

Ο Σαραμάγκου δεν χάνει καθόλου χρόνο με εισαγωγές. Στην δεύτερη κιόλας σελίδα εμφανίζεται το πρώτο κρούσμα τύφλωσης. Ένας οδηγός σταματημένος στο φανάρι χάνει ξαφνικά το φως του ή μάλλον το βρίσκει δια παντός καθώς δεν τα βλέπει όλα μαύρα αλλά κατάλευκα. Ο συμπονετικός συνάνθρωπος που θα προσφερθεί να τον οδηγήσει σπίτι του, θα του κλέψει το αυτοκίνητο. Ο πρώτος τυφλός συνοδευόμενος από την έκπληκτη γυναίκα του, πηγαίνει στον οφθαλμίατρο για να διαγνώσει ποιο είναι το πρόβλημα του. Σιγά σιγά τα κρούσματα λευκής τυφλότητας αυξάνονται γεωμετρικά και η κυβέρνηση λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα... Θέτει σε καραντίνα τους τυφλούς και τους μολυσμένους ώστε να περιορίσει την εξάπλωση της ασθένειας. Με πρωταγωνιστές τον οφθαλμίατρο, την γυναίκα του οφθαλμίατρου, τον πρώτο τυφλό, την γυναίκα του πρώτου τυφλού, την γυναίκα με τα σκούρα γυαλιά, τον γέρο με την μαύρη καλύπτρα και τον μικρό με τον στραβισμό ο Σαραμάγκου εξιστορεί μία κατάσταση επιστημονικής φαντασίας , θα έλεγε κανείς εξωφρενική, που όμως είναι ξεκάθαρα αλληγορική. Περιγράφει με γλαφυρότητα την αποκτήνωση του ανθρώπου όταν χάσει την βασικότερη των αισθήσεων. Μία κοινωνία χωρίς όραση παραδίδεται στην αναρχία και το χάος. Η βρωμιά και η δυσωδία βρίσκονται παντού, οι βασικές ανάγκες είναι αδύνατον να εκπληρωθούν και μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό το αίσθημα της αυτοσυντήρησης γιγαντώνεται με αποτέλεσμα την αποθέωση του ατομικισμού. Υπάρχουν όμως κάποια πράγματα σε αυτήν την κοινωνία που μένουν απαράλλαχτα. Ένα από αυτά είναι η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Η επικράτηση του ισχυρότερου και η επιβολή του νόμου του. Και ένα άλλο είναι η δύναμη της συντροφικότητας και του ανθρωπισμού που μπορούν να κάνουν θαύματα ακόμα και κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες.

Σε αυτήν την τυφλή πόλη αγνώστων λοιπόν στοιχείων (δεν έχει και σημασία άλλωστε), υπάρχει κάποιος που βλέπει. Είναι και ο μοναδικός. Η γυναίκα του οφθαλμίατρου προσποιείται την τυφλή για να μπει μαζί με τον άντρα της στο χώρο συγκέντρωσης. Ουσιαστικά, μέσα από τα δικά της μάτια βλέπουμε την εξαθλίωση να παρελαύνει από μπροστά μας. Και όμως, εκείνη θα παρακαλούσε να μην βλέπει, διότι ουσιαστικά ένας που βλέπει σε μία κοινωνία τυφλών είναι το ίδιο με έναν τυφλό σε μία φυσιολογική κοινωνία. Μόνος του. Εκτός τον άλλων, η γυναίκα του γιατρού γίνεται μάρτυρας φόνων, βιασμών και εν ψυχρώ εκτελέσεων. Το μόνο που την διαχωρίζει από τους υπόλοιπους είναι η ικανότητα του να βλέπει. Κατά τα άλλα είναι το ίδιο δυστυχισμένη. Είναι το ίδιο υποχωρητική. Είναι το ίδιο απελπισμένη. Είναι το άτομο που κλαίει σιωπηλά περισσότερο από όλους. Είναι όμως και το άτομο που θα συσπειρώσει τους υπόλοιπους γύρω της και θα τους προσφέρει την απαραίτητη νότα αισιοδοξίας και δύναμης.

Το τελευταίο μέρος του βιβλίου είναι και το πιο συγκινητικό. Διαβάστε το και δεν θα χάσετε!

ΜΠΛΟΓΚΟΠΑΙΧΝΙΔΟ: "ΕΦΤΑ ΑΛΗΘΕΙΕΣ"

Νοιώθω αρκετά αμήχανα να μιλάω ή να γράφω για εμένα. Όσοι παρακολουθούν το blog θα έχουν διαπιστώσει ότι είναι λίγα τα αυτοαναφορικά κείμενα που έχω αναρτήσει. Στις παρέες είμαι συνήθως αυτός που ακούει και όχι αυτός που διηγείται (να μία αλήθεια!). Για αυτό το λόγο, το σκέφτηκα πριν αποδεχτώ την πρόσκληση της librarian για συμμετοχή στο μπλογκοπαίχνιδο που έχει ως αντικείμενο την καταγραφή εφτά αληθειών που αφορούν εμένα. Αποφάσισα να γράψω. Ορίστε λοιπόν εφτά αλήθειες που μου ήρθαν πρόχειρα στο μυαλό:

1.Διακατέχομαι αρκετά συχνά από προβλήματα υπαρξιακού τύπου.

2.Είμαι πολύ ντροπαλός στις κοινωνικές μου συναναστροφές και μου αρέσει να κινούμαι στο περιθώριο.

3. Δεν αγαπώ το γράψιμο. Διατηρώ το blog μόνο για να γεμίζω ελεύθερο χρόνο καθώς και για να ανταλλάσσω απόψεις και ιδέες.

4.Θεωρώ το διαδίκτυο την μεγαλύτερη εφεύρεση του ανθρώπου μετά την γραφή.

5.Αντιπαθώ σε υπερβολικό βαθμό τους εθνικιστές και τους θιασώτες του φυλετικού ρατσισμού. Εκτός και αν είναι φίλοι μου. Τότε προσπαθώ να τους αλλάξω γνώμη.

6.Είμαι τεμπέλης. Πηγαίνω κάθε πρωί στη δουλειά καταναγκαστικά. Μου αρέσει όμως πολύ το θεωρητικό αντικείμενο της δουλειάς μου. Αν ήμουν π.χ. ταμίας σε τράπεζα ή σε Δ.Ο.Υ. , μάλλον θα ήμουν δυστυχισμένος.

7.Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που ζει τη δεδομένη χρονική περίοδο και στη συγκεκριμένη χώρα. Δεν ξέρω τι θα γίνει στο μέλλον, αλλά δεν θα ήθελα να ζω σε καμία από τις προγενέστερες εποχές. Μιζέρια, πόλεμοι, φτώχια, πολιτικά μίση, κοινωνικός και θρησκευτικός ρατσισμός, συντηρητισμός, σκοταδισμός και απαξίωση της γυναίκας. Αυτά κυριαρχούσαν κάποτε. Κάποια, κάνουν και τώρα την εμφάνιση τους, αλλά είμαστε σε διαδικασία εξάλειψης τους.