Πέμπτη 29 Νοεμβρίου 2007
ΠΑΩ ΦΟΥΡΝΟΥΣ ΠΑΛΙ.ΣΤΟΠ.
Τρίτη 27 Νοεμβρίου 2007
Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2007
ΌΛΟΙ ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΘΑ ΠΑΝΕ ΣΤΟ ΙΡΑΚ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ
Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΜΑΙΚΛ ΜΟΥΡ ΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥ ΠΟΥ ΕΚΑΝΕ ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΝΑ ΚΑΤΑΤΑΓΕΙ ΣΤΟΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΟ ΚΑΘΑΡΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ:Εστάλη: Τετάρτη 28 Ιουλίου 2004 ,11:06μ.μ.
Προς: mike@michaelmoore.com
Θέμα: Ένας στρατιώτης που φεύγει για Ιράκ
Αγαπητέ κύριε Μουρ
Ονομάζομαι Μίκα Στάθης και είμαι οπλίτης. Αυτή την στιγμή υπηρετώ στην Κορέα, αλλά σύντομα θα με στείλουν στο Ιράκ. Είμαι Ελληνοαμερικανικός και, κατά κάποιον τρόπο, αναγκάστηκα να καταταχτώ. Στην Ελλάδα η στρατιωτική θητεία είναι υποχρεωτική, δεκαοκτάμηνη και ουσιαστικά, απλήρωτη.
Συνήθως οι άντρες υπηρετούν στα 18 τους, εγώ όμως πήρα αναβολή γιατί ήμουν φοιτητής.
Τελικά με κάλεσαν να υπηρετήσω πριν από περίπου 18 μήνες.Είχα κάθε πρόθεση να υπηρετήσω. Όμως , δεδομένου ότι έχω και την αμερικανική υπηκοότητα, είχα τη δυνατότητα να κάνω τη θητεία μου στις ΗΠΑ. Μετά από πολλή σκέψη αποφάσισα ότι μια διετής θητεία στον αμερικανικό στρατό ήταν η καλύτερη επιλογή, εφόσον ότι θα αμειβόμουν και θα μπορούσα έτσι να βοηθάω οικονομικά και την μητέρα μου. Ο στρατολόγος μου είπε ότι δεν υπήρχε περίπτωση να καταλήξω στο Ιράκ γιατί ο Μπους είχε αναγγείλει το πέρας των μεγάλων επιχειρήσεων.
Για να μην σας τα πολυλογώ, πριν από δύο μήνες έμαθα ότι θα πάω στο Ιράκ. Έχω δοκιμάσει τα πάντα για να πάρω μετάθεση. Η μητέρα μου έχει αποταθεί στην αμερικανική πρεσβεία στην Ελλάδα, γιατί είμαι προστάτης οικογενείας. Μίλησα στον στρατιωτικό ιερέα για τη δυνατότητα να δηλώσω αντιρρησίας συνείδησης, αλλά μου το ξέκοψε. Το έχω πάρει απόφαση ότι δεν έχω άλλη επιλογή και ότι αναγκαστικά θα πάω στο Ιράκ.
Πρόσφατα είδα το Φαρενάιτ 9/11 και έμεινα άναυδος. Έσπευσα να δείξω την ταινία στην υπόλοιπη διμοιρία, αλλά αμέσως ένας αξιωματικός με επέπληξε γιατί, λέει, θα τους έριχνα το ηθικό. Όλοι εδώ είναι ενθουσιασμένοι που θα πάνε στο Ιράκ γιατί θα μπορούν να σκοτώνουν (!!!) Με αηδιάζει όταν ακούω πως μιλάνε κάποιοι συνάδελφοι μου. Νιώθω σαν εξωγήινος εδώ πέρα, κυρίως λόγω της αριστερής ιδεολογίας μου.

Οι ανώτεροι μου μου λένε συχνά ότι πάμε στο Ιράκ γιατί απλώς εκτελούμε εντολές. Πιστεύουν ότι αυτό μας απαλλάσσει κατά κάποιο τρόπο απ΄ όλες μας τις ευθύνες , αλλά αν το πάρουμε έτσι , οι Ναζί εντολές εκτελούσαν. Δεν ξέρω πως θα είναι στο Ιράκ, αλλά θα βάλω τα δυνατά μου να δείξω στους Ιρακινούς ότι είμαι εναντίον αυτής της κατοχής.
Ειλικρινά ελπίζω ότι θα μπορέσω να βρω κι άλλους στρατιώτες στο Ιράκ που θα καταλαβαίνουν ότι ο Μπους και η παρέα του μας χρησιμοποιούν σαν πιόνια.
Κυριακή 25 Νοεμβρίου 2007
Ο "ΔΟΝ" ΔΕΝ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΕΙ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ ΤΟΥ...

Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2007
ΜΙΑ "ΜΕΓΑΛΗ" ΧΩΡΑ ΜΕ "ΜΙΚΡΗ" ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
Η σχετικά αδιάφορη Κροατία νίκησε 3-2 μέσα στο Γουέμπλεϊ την Αγγλία στερώντας από τους απανταχού ποδοσφαιρόφιλους την χαρά να δουν και να απολαύσουν στα γήπεδα της Ελβετίας και της Αυστρίας τους φημισμένους Άγγλους οπαδούς. Τι να πούμε βέβαια και για τους καταστηματάρχες και ιδιοκτήτες μπαρ στις Αυστριακές και Ελβετικές πόλεις όπου θα φιλοξενηθούν οι αγώνες; Οι άνθρωποι, είναι σίγουρο, κήρυξαν την χθεσινή νύχτα ως μία από τις πλέον άτυχες στην επιχειρηματική τους σταδιοδρομία. Τι θα κάνουν τώρα με τους τόνους μπύρας που είχαν παραγγείλει για το καλοκαίρι; θα καταφέρουν οι Ρώσοι να αντικαταστήσουν επάξια τους Άγγλους οπαδούς;
Ο κορυφαίος, κατά πολλούς, δημοσιογράφος τα τελευταία 40 χρόνια, Γιάννης Διακογιάννης, όταν μιλάει για αγγλικό ποδόσφαιρο λάμπει το πρόσωπο του. Τις προάλλες έλεγε ότι ακόμα και σήμερα έχουν το καλύτερο πρωτάθλημα και ότι ο αγώνας 'Εβερτον-Πόρτσμουθ έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τον αντίστοιχο Οσασούνα-Μπιλμπάο. Χαρακτηριστική είναι η έκφραση "αγγλικό σκορ" όταν ένας αγώνας λήξει 5-3 άσχετα αν την τελευταία φορά που ήρθε τέτοιο σκορ σε αγώνα αγγλικού πρωταθλήματος ο Κέβιν Κίγκαν και ο Κένι Νταλγκλίς ήταν πιτσιρικάδες και ο Μίμης Δομάζος έπαιζε ακόμα μπάλα.Το αγγλικό πρωτάθλημα και κύπελλο ήταν τα πρώτα ποδοσφαιρικά θέαματα που μπήκαν στα Ελληνικά σπίτια μεγαλώνοντας γενιές και γενιές με την τυπική αγγλική σέντρα και το αδιάκοπο τρεχαλητό , όταν οι Ισπανοί, οι Ολλανδοί , οι Ούγγροι , οι Τσεχοσλοβάκοι , οι Ρώσοι και τόσοι άλλοι έπαιζαν φανταστικό ποδόσφαιρο.
Οι Εγγλέζοι βέβαια, ξέρουν να προωθούν και να διαφημίζουν το προϊον τους. Να φτιάχνουν ένα ωραίο περιτύλιγμα και να το πλασσάρουν στον κόσμο καμουφλάροντας το περιέχομενο, που άλλωστε δεν λέει και πολλά πράγματα. Ακριβώς αυτό είπε και τις προάλλες ο Στέλιος Γιαννακόπουλος. Ότι δεν έχουν ιδιαίτερα ξεχωριστό πρωτάθλημα από αγωνιστικής πλευράς αλλά κυρίως από οργανωτικής.
Η Εθνική τους ομάδα , πήρε τελευταία φορά τρόπαιο το μακρινό 1966 , εντός έδρας και με την βοήθεια της διαιτησίας. Κέρδισε την Δυτική Γερμανία 4-2 στον τελικό του Μουντιάλ. Από τότε δεν έχουν πετύχει τίποτα!!! Ανέλαβαν το Euro 1996 με το σύνθημα : "Το ποδόσφαιρο επιστρέφει σπίτι" και έχασαν στον ημιτελικό από την Γερμανία του Μπίρχοφ και του Μπέρτι Φόγκς. Για διάκριση σε μουντιάλ ούτε λόγος. Τελευταία φορά πήγαν στους τέσσερις το 1990 στην Ιταλία. Το 1994 δεν προκρίθηκαν καν! Επαναλαμβάνοντας την τότε "επιτυχία" τους , θα δουν το Euro 2008 από τον καναπέ.
Πόσο χαίρομαι να αποτυγχάνουν οι αλαζόνες Άγγλοι... Δείτε τώρα αγαπητοί μου, τον Καψή και τον Χαλκιά (ναι, αυτόν που αποκαλούσε ο Ρέντναπ "βασιλιά" του κεμπάπ όταν έφυγε από την Πόρτσμουθ) , τον Κράνιτσαρ και τον Πέτριτς , τον Νιχάτ και τον Εμρέ από την τηλεόραση, και τα λέμε στα προκριματικά του Μουντιάλ 2010. Ως τότε, συνεχίστε να απολαμβάνετε το γκλαμουράτο πρωτάθλημα σας, στο οποίο ο πιο ταντούχος Άγγλος παίκτης είναι δεύτερη αλλαγή.
Υ.Γ. Ήταν το μακρινό 1990. Καλοκαίρι σε καφετέρια της προκυμαίας βλέπαμε Αγγλία-Γερμανία , ημιτελικό Μουντιάλ. 1-1 ο κανονικός αγώνας ( Μπρέμε και Λίνεκερ τα γκολ) και το ματς στην παράταση και μετά στα πέναλτι. Εγώ τότε, φανατικός υποστηρικτής της Γερμανίας (το κουσούρι μου έφυγε κατά το 2000 καθώς είμαι πλέον μόνο Εθνική Ελλάδος) προσπαθώ να βρώ για συμπαράσταση ΕΝΑΝ έστω ΕΝΑΝ θαμώνα που να υποστηρίζει Γερμανία. Δεν υπήρχε κανένας! Όλη η καφετέρια Εθνική Αγγλίας. Ούτε για την Ελλάδα δεν θα έκαναν έτσι. Όταν δε αποκλείστηκαν στα πέναλτι και το μισό μαγαζί είχε... γκρεμιστεί , εγώ απολάμβανα χαρούμενος την μπύρα μου. Μια ζωή χαρές μου δίνει αυτή η ομάδα...
Τετάρτη 21 Νοεμβρίου 2007
ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΔΙΔΥΜΩΝ
Η επίδραση της κίνησης στο χρόνο είναι καταλυτική. Ο χρόνος δεν είναι ανεξάρτητος από τον χώρο, όπως νομίζαμε μέχρι πριν ένα αιώνα , αλλά είναι άμεσα συνδεδεμένος σε μία έννοια γνωστή και ως χωροχρόνο. Αυτό μπορεί πολύ εύκολα να γίνει κατανοητό από το φαινόμενο των διδύμων το οποίο έχει περίπου ως εξής:
Όμως, η Μαρία βιώνει το χρόνο διαφορετικά. Γι αυτήν , το ταξίδι διήρκησε λιγότερο από τρία χρόνια. Φθάνοντας πίσω στη Γη ανακαλύπτει ότι ζουν στο έτος 2027 και ο Γιώργος είναι τώρα κατά 17 χρόνια μεγαλύτερος από εκείνη. Η Μαρία και ο Γιώργος δεν είναι πλέον δίδυμοι αφού δεν έχουν την ίδια ηλικία. Ουσιαστικά, η Μαρία μεταφέρθηκε 17 χρόνια στο μέλλον του Γιώργου και κατ επέκταση της Γης. Με μία αρκετά μεγάλη ταχύτητα θα μπορούσε να κάνει ένα «άλμα» σε οποιαδήποτε μελλοντική χρονολογία επιθυμεί. Θα μπορούσε να «επισκεφτεί» το έτος 3000μ.χ. ταξιδεύοντας λιγότερο από έξι μήνες , αρκεί η ταχύτητα της να προσέγγιζε το 99,99999% της ταχύτητας του φωτός. Θυμίζω ότι η ταχύτητα του φωτός είναι 300.000,00 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο.
Το ταξίδι στο χρόνο λειτουργεί αντίθετα από το ταξίδι στον χώρο. Η συντομότερη απόσταση μεταξύ δύο σημείων είναι η ευθεία γραμμή , δηλαδή στην καθημερινή ζωή πηγαίνουμε ταχύτερα από το σημείο Α στο σημείο Β ακολουθώντας μία ευθύγραμμη διαδρομή. Όμως , στο ταξίδι στο χρόνο , γερνάει περισσότερο εκείνος που παραμένει ακίνητος. Στην περίπτωση των διδύμων ο Γιώργος γέρασε κατά 17 χρόνια σε σχέση με την Μαρία επειδή εκείνος έμεινε σχετικά ακίνητος στην Γη ενώ εκείνη κινούνταν με μεγάλες ταχύτητες. Με άλλα λόγια , μέχρι να φτάσει ο Γιώργος στην χρονολογία 2027 απαιτείται να «βιώσει» πολύ περισσότερο χρόνο από την Μαρία. Όσο πιο γρήγορα κινείται κάποιος, τόσο μειώνει την χρονική διαφορά μεταξύ δύο καθορισμένων χωροχρονικών καταστάσεων.
Κάποιος μπορεί να χαρακτηρίσει το φαινόμενο παράδοξο , σκεπτόμενος ότι η Μαρία παρόλο που κινείται με τρελές ταχύτητες , από την δική της σκοπιά παραμένει ακίνητη στο εσωτερικό του πυραύλου , ενώ η Γη απομακρύνεται. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένα παράδοξο , καθώς η κατάσταση για την Μαρία και τον Γιώργο δεν είναι συμμετρική. Η Μαρία απομακρύνεται επιταχυνόμενη μέσω την κινητήρων του πυραύλου, κάνει στροφή γύρω από το άστρο και τελικά επιβραδύνει για να προσεδαφιστεί στην Γη. Αυτές οι μεταβολές στην ταχύτητα και την κίνηση είναι που την διαφοροποιούν και της επιτρέπουν να γεράσει λιγότερο από τον Γιώργο.Ας σημειωθεί ότι η Μαρία ΔΕΝ μπορεί με αυτόν τον τρόπο να «επιστρέψει» στην Γη το έτος 2013 (έχοντας ταξιδέψει συνολικά έξι χρόνια) προκειμένου να εξισώσει ξανά την ηλικία της με αυτήν του Γιώργου. Αν αναστρέψει την τροχιά της , το μόνο που θα καταφέρει είναι να κάνει άλλο ένα άλμα κατά 17 χρόνια στο μέλλον. Η κίνηση με μεγάλες ταχύτητες είναι ένα ταξίδι μονής κατεύθυνσης στο μέλλον χωρίς επιστροφή. Η Μαρία τις χρονιές από 2007 έως 2027 τις έχει «χάσει». Για να τις ζήσει πρέπει να «μεταφερθεί» στο παρελθόν. Για να «μεταφερθούμε» όμως στο παρελθόν, χρειάζεται άλλη διαδικασία…
Τρίτη 20 Νοεμβρίου 2007
Σάββατο 17 Νοεμβρίου 2007
Έτσι είναι οι μαϊμούδες , περίεργες κι επιπόλαιες. Το μυαλό τους πετάει από εικόνα σ’ εντύπωση…
Ο ήλιος ήταν ακόμα ψηλά όταν φούνταραν ως ένα μίλι έξω από το νησάκι. Έβαλαν το κασόνι στην μεγάλη βάρκα και την κατέβασαν στην θάλασσα. Μαζί πήγαν ο Γιάννης , ο καπετάν Μανόλης , ο μαρκονιστής κι έξι ναύτες. Προχώρησαν με τα κουπιά , προσέχοντας μην πέσουν στις ξέρες που τριγυρνούν αυτά τα κοραλλιογενή νησάκια. Καθώς κόντευαν στην παραλία με τους κοκκοφοίνικες , άκουσαν φωνές παράξενες , σκουξίματα , γρυλίσματα. Κοίταξαν κι είδαν πως οι μαϊμούδες –χιλιάδες μαϊμούδες – έφευγαν κατατρομαγμένες , σαλτάροντας από δέντρο σε δέντρο.---Πρώτη φορά βλέπουν ανθρώπους , είπε ο μαρκονιστής.
Μα κανείς δεν του αποκρίθηκε.
Η βάρκα κάθισε μαλακά στην αμμουδιά. Σήκωσαν το κασόνι , το ξεμπάρκαραν και τ’ αποθέσαν στην άμμο.
Ύστερα κοίταξαν ολόγυρα.
---Που να σκάψουμε τον λάκκο; ρώτησε ο μαρκονιστής.
---Για να δούμε , είπε ο Γιάννης
Προχώρησαν μέσα στον δάσος , ψάχνοντας να βρουν κατάλληλο μέρος. Σκόρπησαν εδώ και εκεί. Οι ναύτες μάζεψαν καρύδες , τις τρύπησαν και ρούφαγαν το χλιαρό χυμό τους.
---Καπετάν Γιάννη! φώναξε ο μαρκόνιος. Έλα εδώ να ιδείς!
Όλοι πήγαν κοντά. Ήταν ο τάφος κάποιου ναύτη , που πέθανε κι αυτός στις αφιλόξενες θάλασσες.
---Εδώ να τον θάψουμε. Να έχει παρέα.
Ο ήλιος κατέβαινε σιγανά στον ορίζοντα. Άρχισε κιόλας να κοκκινίζει καθώς έμπαινε μέσα στη χαμηλή καταχνιά. Η θάλασσα έμοιαζε με γάλα πηχτό, κιτρινωπό. Με έμπυο.
---Ενάμισι μέτρο. Καλά είναι , ακούστηκε να λέει κάποιος.
Ο Γιάννης σηκώθηκε και εξέτασε τον λάκκο.
---Καλά είναι. Άιντε να τον φέρουμε.
Πήγαν στην αμμουδιά. Έπιασαν το κασόνι , το σήκωσαν στους ωμούς και τράβηξαν κατά το δάσος. Από πίσω , ο Γιάννης κι ο μαρκόνιος κρατούσαν τον καπετάν Μανόλη , που δεν μπορούσε να περπατήσει.---Κουράγιο, του έλεγαν. Κουράγιο…
Τα συνηθισμένα που λέει όλος ο κόσμος σε αυτές τις περιστάσεις. Ο γραμματικός κοντανάσαινε , βογκούσε κι όλο έλεγε:
---Τι θα πω στη μάνα σου , μωρέ; Τι θα πω;
Όταν ο Γιάννης είπε το «Δεύτε τελευταίον ασπασμόν» , όλοι κοιτάχτηκαν στεναχωρημένοι.
Το καπάκι , ξεφεύγοντας από τα χέρια του καπετάν Μανόλη , έπεσε στραβά πάνω στο φέρετρο. Αμέσως ύστερα πήραν τα φτυάρια. Και δουλεύοντας τα με μανία , έριξαν χώμα και σκέπασαν το κασόνι. Ο καπετάν Μανόλης ανασηκώθηκε από μπρούμυτα που είχε πέσει. Δεν έκλαιγε πια , ούτε βογκούσε.
---Το σταυρό , είπε ο Γιάννης. Που είναι ο σταυρός; Τον είχαν ξεχάσει στη βάρκα. Έτρεξε ο μαρκόνιος και τον έφερε. Ήταν από σανίδι αλουστράριστο και έγραφε με Μαύρα γράμματα: «Παντελεήμων Διάκος. Ετών 16». Τον έμπηξαν στο κεφάλι του τάφου , τον σιγουράρησαν.
---Άιντε , πάμε , είπαν.---Που είναι ο καπετάν Γιάννης; Καπετάνιο! Ε, Καπετάνιο!
Κοίταξαν ολόγυρα και τον είδαν που είχε απομείνει κοντά στον τάφο. Στεκόταν κι έβλεπε τον άλλο σταυρό , τον παλιό.
---Ε, καπετάν Γιάννη!
---Έρχομαι , έρχομαι…
Σαν ήρθε ο μαρκονιστής τον ρώτησε:
---Τι κοιτάζεις; Τον άλλον σταυρό;
---Ναι.
---Έχει γράμματα; Ποιανού είναι;
---Καποιανού Φραντσέζου: Sylvestre Moan , 19 ans.
---Τι πάει να πει;
---Το όνομα και η ηλικία του. Δεκαεννιά χρονώ. Παιδί κι αυτός. Κάνα ναυτάκι…
Μπήκαν στη βάρκα και τράβηξαν σιωπηλοί για το βαπόρι που στεκόταν ανοιχτά , με τις παντιέρες μετζάστρες. Μόλις τους είδαν να έρχονται , άρχισαν να βιράρουν άγκυρα.
Έκανε ζέστη. Ο ματωμένος ήλιος βυθιζόταν στα κίτρινα νερά για να πεθάνει απότομα, δίχως χρώματα και δόξα.Τώρα που οι άνθρωποι έφυγαν , οι μαϊμούδες ξεθάρρεψαν κι ήρθαν ξανά στην παραλία , με πηδήματα και φωνές. Κοίταζαν τη βάρκα ν ‘ απομακρύνεται. Ύστερα περιεργάστηκαν το κούμουλο το χρώμα και τον καινούργιο ξύλινο σταυρό. Έξαφνα όμως κάτι άκουσαν , πιο πέρα και όλες μαζί έτρεξαν να ιδούν τι συμβαίνει. Έτσι είναι οι μαϊμούδες , περίεργες κι επιπόλαιες. Το μυαλό τους πετάει από εικόνα σ’ εντύπωση…
Μονάχα ένας μικρός πίθηκος δεν πήγε με τους άλλους. Έμεινε εκεί και ταλαντευόταν πάνω από το νιόσκαφτο τάφο , κρατημένος με το ζερβί του χέρι από ένα κλαρί. Και με το δεξί ανάμεσα στα σκέλια , μυκτήριζε τους ανθρώπους που τάραξαν τη γαλήνη του νησιού…
Παρασκευή 16 Νοεμβρίου 2007
Για να κάνεις ευτυχισμένη μια γυναίκα αρκεί να ....
1. φίλος
49. μην είσαι ζηλιάρης αλλά ούτε και αδιάφορος
52. να μην ξεχνάς ημερομηνίες: -επετείων (γάμου, αρραβώνων, πρώτης συνάντησης...) -πτυχίου (αν υπάρχει) -ονομαστικής εορτής (αν υπάρχει) -τελευταίας περιόδου Δυστυχώς ακόμη κι αν ανταποκρίνεσαι πλήρως στις παραπάνω απαιτήσεις, κανείς δεν μπορεί να σου εγγυηθεί 100% πως θα την κάνεις ευτυχισμένη, διότι μπορεί να αισθανθεί φυλακισμένη σε ένα βίο αποπνικτικής τελειότητας από τον οποίο να θελήσει να απελευθερωθεί δραπετεύοντας με το πρώτο κωλόπαιδο που θα παρουσιασθεί μπροστά της.
Ίσως γι' αυτό ο Θεός (μεγάλη η Χάρη Του) είπε: "αγάπα τη" αλλά δεν είπε "κατανόησέ τη".
Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2007
ΚΑΛΟ ΘΑ ΗΤΑΝ...
Τρίτη 13 Νοεμβρίου 2007
ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΕΝΕ ΣΧΕΔΟΝ ΠΑΝΤΑ "ΨΕΜΑΤΑ" ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ.

Λένε ότι, αν θέλεις να πεις «ψέματα», μπορείς να χρησιμοποιήσεις αριθμούς, για να βοηθηθείς. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, οι αριθμοί είναι τόσο αμείλικτοι, που δεν μπορείς να πεις «ψέματα», όσο κι αν προσπαθήσεις...
Βρισκόμαστε στα μέσα Νοεμβρίου και η ΑΕΚ ήδη έχει δώσει 14 επίσημους αγώνες σε πρωτάθλημα, Κύπελλο και ευρωδιοργανώσεις, ενώ μέχρι το τέλος του έτους (για την ακρίβεια, από τις 25 του μήνα μέχρι τις 30/12) θα δώσει άλλους 9, σύνολο 23 για την τρέχουσα σεζόν. Στο αντίστοιχο περσινό διάστημα (και τότε με τον Φερέρ στον πάγκο) είχε δώσει 24 -έναν παραπάνω για το πρωτάθλημα...
Πέρυσι, λοιπόν, στο ίδιο χρονικό διάστημα, για να είναι εφικτή η σύγκριση, είχε 14 νίκες - 7 ισοπαλίες - 3 ήττες (από Μίλαν, Λιλ και Ολυμπιακό, όλες εκτός έδρας) και μόλις στα 3/5 της ίδιας διαδρομής φέτος 8 νίκες - 1 ισοπαλία - 5 ήττες (δύο από τη Σεβίλλη και μία από τις Ζάλτσμπουργκ, Ηρακλή, Παναθηναϊκό), ενώ έχει ακόμη να αγωνιστεί εντός έδρας με ΟΦΗ, Φιορεντίνα, Καλαμαριά, Βιγιαρεάλ, ΠΑΟΚ και εκτός έδρας με Αρη, Μλάντα, Ολυμπιακό και Εργοτέλη...
Συμπέρασμα 1ο: Τα ποσοστά νικών της είναι ίδια (57-58%), αλλά τα ποσοστά ηττών της έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί (36% από 13%)!
Επίσης, σε αυτά τα 24 περσινά ματς ως το τέλος Δεκεμβρίου (στη μισή σεζόν) είχε πετύχει 42 γκολ και είχε δεχθεί 18, πάντα στις τρεις διοργανώσεις που συμμετείχε. Ητοι, 1,75 τέρματα ενεργητικό και 0,75 παθητικό, ενώ φέτος έχει βάλει στα 14 ματς της 21 γκολ κι έχει δεχθεί ήδη 12, άρα 1,5 ενεργητικό και 0,86 παθητικό...
Συμπέρασμα 2ο: Βάζει λιγότερα γκολ και τρώει περισσότερα...
Μάλιστα, για να πιάσει -έστω- τους περσινούς μέσους όρους της, χρειάζεται να πετύχει στους εννέα προσεχείς αγώνες της τουλάχιστον 19 τέρματα και να μη δεχθεί περισσότερα από 5! Κι αν δεν προσμετρήσουμε το Κύπελλο (πέρυσι αποκλείστηκε από το Χαϊδάρι, φέτος πέρασε με 2-0 το Φωστήρα), τότε στο πρωτάθλημα με ΟΦΗ, Αρη, Καλαμαριά, Ολυμπιακό, Εργοτέλη και ΠΑΟΚ θέλει άλλους 15 βαθμούς (πέντε νίκες σε έξι ματς), για να βρεθεί στους 33 περσινούς της 14ης αγωνιστικής με επιπλέον 17-4 τέρματα, ενώ στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ με Φιορεντίνα, Μλάντα και Βιγιαρεάλ πάει για 6-2!
Κι αν τώρα τους αριθμούς τους... μετατρέψουμε σε ποδοσφαιριστές, αβίαστα προκύπτει ότι οι αμυνόμενοι (οι δύο νέοι τερματοφύλακες Μάχο και Μορέτο, ο νέος στόπερ Αλβες, οι νέοι ακραίοι μπακ Αρουαμπαρένα και Ράμος και ο νέος αμυντικός χαφ Ενσαλίβα ως παρτενέρ του Ζήκου) υπολείπονται για την ώρα των περσινών (Σορεντίνο, Τσιρίλο, όποιων δύο έπαιζαν στα άκρα και του Εμερσον), ενώ και οι επιθετικογενείς -παρά την παρουσία των Ριβάλντο και Μπλάνκο- πάνε χειρότερα από εκείνο το σχήμα με τον Καμπάνταη ή με τον Καπετάνο...
Συμπέρασμα 3ο, καταληκτικό: Οι περσινοί πρώτοι 6 μήνες του Φερέρ στην ΑΕΚ (αν και μόλις είχε έρθει) ήταν περισσότερο αποδοτικοί στο χορτάρι σε σχέση με τους φετινούς 4,5 -και τους έξι, όπως πάνε-, παρότι ο Ισπανός ξέρει πλέον την ομάδα πολύ καλύτερα και κάνει και το γενικό κουμάντο χωρίς οποιονδήποτε στα πόδια του, όπως π.χ. πέρυσι συνέβαινε με τον Ιβιτς...
Και η απάντηση μου που εστάλη και με e-mail:
Έχουμε και λέμε λοιπόν :
1. Δεν γίνεται σύγκριση ποσοστών σε διαφορετικά σύνολα και ειδικά όταν αυτά τα σύνολα είναι πολύ μικρά. Αν ρίξω το κέρμα 50 φορές θα φέρω γράμματα σε ποσοστό που θα πλησιάζει το 50% . Αν το ρίξω 10 φορές , υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα ποσοστά αυτά να αποκλίνουν. Για παράδειγμα , η περσινή ΑΕΚ ξεκίνησε τους 5 πρώτους αγώνες με 1 νίκη , 1 ήττα και 3 ισοπαλίες. Ποσοστά: 20% νίκες , 20% ήττες και 60% ισοπαλίες!!! Κάνε τους υπολογισμούς σου τώρα, για τα ποσοστά της ΑΕΚ σε 10 αγώνες στο περσινό πρωτάθλημα ή στο τέλος του πρώτου γύρου και έλα να μου πεις αν έχουν σχέση με τα αρχικά. Στο τέλος του πρώτου γύρου η ΑΕΚ είχε 9 νίκες , 2 ήττες και 4 ισοπαλίες. Σε ποσοστά : 60% νίκες , 13,33% ήττες και 26,66% σε ισοπαλίες. Η σύγκριση ποσοστών (τελείως παράλογη έτσι ή αλλιώς και θα εξηγήσω παρακάτω) αν είναι να γίνει , έχει νόημα μόνο στο τέλος του πρωταθλήματος.
2. Οι ευρωαγώνες , οι αγώνες πρωταθλήματος και κυπέλλου ΔΕΝ γίνεται να μπουν στο ίδιο δείγμα ανάλυσης. Αυτό δεν χρειάζεται εξήγηση , το καταλαβαίνει και μικρό παιδί.
3. Οι αντίπαλοι που αντιμετωπίζεις επηρεάζουν καταλυτικά τα εξαγόμενα συμπεράσματα , εκτός και αν θεωρείς ότι Χάρτς και Σεβίλλη είναι ένα και το αυτό. Πρόσθεσε δύο νίκες στην φετινή ΑΕΚ , αφαίρεσε δύο νίκες από την περσινή και έλα μετά να μου κάνεις ανάλυση με βάση την ποσόστωση...
4. Ακριβώς πριν δύο αγωνιστικές η ΑΕΚ ήταν καλύτερη ή χειρότερη από την περσινή; Ρωτάω γιατί δεν μπορώ να καταλάβω πως καταλήγουμε σε ένα συμπέρασμα τόσο αυθαίρετο μόνο από 2 αγώνες , οι οποίοι αλλάζουν τα ποσοστά ηττών ,νικών δραματικά...
5. Ποια ομάδα είναι καλύτερη; Αυτή που έχει κάνει 6 νίκες , 15 ισοπαλίες και 3 ήττες ή μία άλλη που έχει κάνει 15 νίκες και 9 ήττες; Σύμφωνα με την δική σου ανάλυση, η πρώτη είναι καλύτερη διότι η δεύτερη έχει τριπλάσιο ποσοστό ηττών!!!
6. Η ΑΕΚ μπορεί να τελειώσει τον πρώτο γύρο με λιγότερους βαθμούς σε σχέση με πέρυσι. Αυτό την κάνει λιγότερο αποδοτική; Αν κερδίσει εκτός έδρας Αρη και Ολυμπιακό και μαζέψει 30 βαθμούς θα υστερεί; Εκτός και αν προεξοφλείς την αποτυχία , οπότε πάω πασο.
Υ.Γ.1.Άσχετα με τους αριθμούς , η περσινή ΑΕΚ έπαιζε πολύ θεαματικότερο ποδόσφαιρο και αυτό είναι που έχει σημασία τελικά.
Κυριακή 11 Νοεμβρίου 2007
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΙΚΡΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Ο ΠΑΟ - "ΞΕΦΤΙΛΑΣ" Ο Ν' ΝΤΟΙ
Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2007
Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΗΣ , ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗ
Γνωρίζοντας την περιφέρεια της γης μπορείς να υπολογίσεις και την διάμετρο αυτής, διαιρώντας με το 3,14 γνωστό και ως αριθμό π. Γνωρίζοντας τώρα την διάμετρο της Γης , μπορείς να υπολογίσεις την διάμετρο της Σελήνης! Σε μία έκλειψη Σελήνης υπολογίζεις πόσο χρόνο κάνει η Σελήνη από την στιγμή που θα αρχίσει να χάνεται μέχρι που θα χαθεί τελείως. Ο χρόνος αυτός είναι 50 λεπτά. Μετά υπολογίζεις πόσος χρόνος πέρασε από την στιγμή που είχε αρχίσει να χάνεται μέχρι να αρχίσει να ξαναφαίνεται. Ο χρόνος αυτός είναι 200 λεπτά. Η σελήνη λοιπόν έκανε 200 λεπτά για να διασχίσει την σκιά που δημιουργεί η γη. Το πλάτος όμως αυτής της σκιάς είναι όσο και η διάμετρος της γης. Διαιρώντας λοιπόν 200:50 έχουμε συντελεστή 4. Άρα η διάμετρος της γης είναι 4 φορές μεγαλύτερη από της Σελήνης! Γνωρίζοντας ότι η Γη έχει διάμετρο 39.250:π = 12.700 χιλιόμετρα, η Σελήνη θα έχει 12.700:4 = 3.200 χιλιόμετρα περίπου.
Τέλος , γνωρίζοντας την διάμετρο της Σελήνης , μπορείς πολύ απλά να υπολογίσεις την απόσταση που την χωρίζει από την Γη. Όταν είναι πανσέληνος τεντώνουμε το χέρι μας και δείχνουμε το φεγγάρι. Διαπιστώνουμε ότι μπορούμε να καλύψουμε όλο το μέγεθος της σελήνης με το νύχι του αντίχειρα μας. Ο λόγος του μήκους του χεριού μας προς το μήκος του νυχιού του αντίχειρα είναι 100:1. Πιο απλά , το χέρι μας είναι 100 φορές πιο μακρύ από το νύχι μας. Άρα κατά αντιστοιχία η απόσταση της Σελήνης από εμάς πρέπει να είναι 100 φορές μεγαλύτερη από την διάμετρο της Σελήνης. Αυτό προκύπτει από τα όμοια (μικρό και μεγάλο) τρίγωνα , όπως φαίνεται και στο σχήμα. Με αυτό το δεδομένο λοιπόν, η απόσταση είναι 100*διάμετρο Σελήνης = 100*3.200 = 320.000 χιλιόμετρα.Πέμπτη 8 Νοεμβρίου 2007
ΤΟ ΘΕΩΡΗΜΑ ΤΗΣ ΜΗ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ
Ο Γκέντελ ήταν μαθηματικός της λογικής και ανακάλυψε το γνωστό ως θεώρημα της μη πληρότητας. Στο βιβλίο "Αιχμάλωτος των Μαθηματικών" από τις Εκδόσεις Τραυλός αναλύεται και προβάλλεται ως ένας από τους σημαντικότερους (για άλλους ο σημαντικότερος, καθώς έχει παρουσιαστεί και από το περιοδικό Time ως κορυφαία μαθηματική προσωπικότητα του 20ου αιώνα) μαθηματικούς , του οποίου το θεώρημα περί μη-πληρότητας ήρθε να αναταράξει τα μέχρι τότε συμβατικά και αξιωματικά μαθηματικά. Βαθύτατα πλατωνιστής αναζητούσε τη μεταφυσική πλευρά των μαθηματικών για να οδηγηθεί στο θεώρημα της μη πληρότητας, ότι δηλαδή σε ένα μαθηματικό σύστημα υπάρχουν αναφορές οι οποίες αν κι είναι αληθείς δεν μπορούν να αποδειχθούν. Σε ηλικία μόλις 23 ετών, προς το τέλος ενός κατά τα άλλα άχαρου συνεδρίου στο Κένιγκσμπεργκ θα διατυπώσει τη θεώρημα της μη-πληρότητας που θα προκαλέσει μεγάλο σεισμό στα μαθηματικά θεμέλια. Κατασκευάζοντας την Αριθμητική Γκέντελ, θα επηρεάσει έναν άλλον επιστήμονα της λογικής, τον Άλαν Τιούρινγκ ο οποίος θεωρείται ο πατέρας της λειτουργίας την ηλεκτρονικών υπολογιστών.Πως ένοιωσε ο μικρός Γκέντελ όταν αντιλήφθηκε ότι ήταν πιο
έξυπνος από τους γονείς του και δεν μπορούσαν να το καλύψουν νοητικά; Ποιά να ήταν η σκέψη του όταν ακόμη και η ίδια του η γυναίκα θεωρούσε πως ο αδερφός του Ρούντολφ, ως γιατρός ήταν πολύ πιο επιτυχημένος από τον ίδιο τον Κουρτ; Ή ακόμα όταν διάφοροι τον συγκαταλέγανε στους εμπειριστές λόγω της παρουσίας του στον Κύκλο της Βιέννης, αν και ο ίδιος διατυμπάνιζε πως δεν ήταν εμπειριστής; Μία εντυπωσιακή μαθηματική οντότητα που αναδεικνύεται από την κομψή γραφή της Γκόλντσταϊν. Στα θετικά της έκδοσης θα πρέπει επιπλέον να επισημανθούν οι πολύ καλές σημειώσεις για θέματα που χρειάζεται αναλυτικότερη παρουσίαση καθώς και το διαφωτιστικό ευρετήριο στο τέλος του βιβλίου.Τρίτη 6 Νοεμβρίου 2007
Ο ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΗ ΓΥΝΑΙΚΑ...
Αυτά έγραφε ο Νίτσε πριν από 100 και πλέον χρόνια. Αν λάβουμε υπόψη μας το φυλλάδιο συνεχίζει να είναι επίκαιρος , έτσι;
Δευτέρα 5 Νοεμβρίου 2007
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΝΙΚΗ!
Ο "γηραιός" παίζοντας ακριβώς όσο χρειαζόταν και σε συνδυασμό με το άψογο στήσιμο του Γιοβάνοβιτς , πήρε τους 3 βαθμούς στο ματς του ΟΑΚΑ με αντίπαλο την φλύαρη ΑΕΚ. Το συγκρότημα της Θεσσαλονίκης , αποδεικνύοντας ότι οι μεγάλες ομάδες μπορούν να πάρουν αποτέλεσμα ακόμα και όταν δεν παίζουν πολύ καλά, αναρριχήθηκε στην βαθμολογία φτάνοντας τους 9 βαθμούς και ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία. Ήταν μία μεγάλη αλλά κυρίως "επαγγελματική νίκη" του Ηρακλή , καθώς στο ποδόσφαιρο αυτό που μετράει είναι οι βαθμοί και όχι οι εντυπώσεις. Με αυτήν του τη νίκη ο γηραιός έγινε το απόλυτο φαβορί για την πέμπτη θέση του πρωταθλήματος. Αν παίζει έτσι και κερδίζει , τι θα κάνει όταν αποδώσει αυτό που μπορεί; Το παρόν κείμενο αφιερώνω στους εκλεκτούς δημοσιογράφους των αμέτρητων Αθλητικών Εφημερίδων που "ανακάλυψαν" τον ποδοσφαιρικό όρο "επαγγελματική νίκη". Αυτοί μπορούν να γράφουν ότι θέλουν προκειμένου να προστατέψουν το "προϊον" που τους δίνει ψωμί , εμείς όμως δεν έχουμε κανένα λόγο να παραμυθιαζόμαστε. Στο ποδόσφαιρο υπάρχουν νίκες ,ήττες , ισοπαλίες , μηδενισμοί και τιμωρίες ανεξάρτητα με την απόδοση. Το καλό θέαμα όμως είναι κάτι δεδομένο. Ο κόσμος βλέπει και κρίνει. Η ΑΕΚ σε αυτόν τον αγώνα έπαιξε καλύτερα από ότι στον αγώνα με τον Πανιώνιο ή τον Ατρόμητο. Και όμως έχασε! Ενώ στα προαναφερθέντα παιχνίδια έκανε "επαγγελματικές νίκες". Καλά τα λέτε μόνο που εμείς δεν είμαστε "επαγγελματίες φίλαθλοι"... Θέλουμε να δούμε και καλή μπαλίτσα.
Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 2007
Οι υπέροχοι και μυστήριοι αριθμοί Fibonacci
Πριν χρόνια , είχα "αλιεύσει" το παρακάτω κείμενο από την ιστοσελίδα http://www.e-telescope.gr/ :Επιπλέον, ο λόγος δύο διαδοχικών αριθμών της ακολουθίας τείνει προς την αποκαλούμενη Χρυσή Τομή, ή Χρυσή αναλογία, ή Αριθμό φ =1.618033989. Ο αντίστροφος της Χρυσής Τομής 1/φ= 0.618033989, με αποτέλεσμα να ισχύει: 1/φ=φ-1.
Ένα ορθογώνιο τετράπλευρο του οποίου ο λόγος των πλευρών είναι ίσος με 1/φ ονομάζεται Χρυσό Ορθογώνιο.
Η ακολουθία Fibonacci παράγεται από τη σχέση f(1) = f(2) = 1 , f(n+1) = f(n) + f(n-1), και απαντάται συχνά σε πολλούς τομείς των μαθηματικών και των άλλων επιστημών. Είναι όμως σημαντικό και το πόσο συχνά συναντάται στη φύση, σε μοτίβα όπως τα λουλούδια ή τα φύλλα των φυτών.
Το βιβλίο του Liber abbaci (βιβλίο των υπολογισμών) το οποίο ολοκληρώθηκε το 1202 έπεισε αρκετούς Ευρωπαίους μαθηματικούς να χρησιμοποιήσουν το «νέο» σύστημα. Το βιβλίο, γραμμένο στα λατινικά, περιγράφει με λεπτομέρεια τους μαθηματικούς κανόνες που σήμερα διδάσκονται στο δημοτικό για την πρόσθεση, την αφαίρεση, τον πολλαπλασιασμό και τη διαίρεση και περιέχει πολλές ασκήσεις-παραδείγματα με λεπτομέρειες για την εφαρμογή αυτών των κανόνων.
Τα φυτά δε γνωρίζουν για την ακολουθία Fibonacci, απλά μεγαλώνουν με τον πιο πρόσφορο και αποδοτικό τόπο. Όμως η ακολουθία κάνει την εμφάνισή της στη διάταξη των φύλων γύρω από το μίσχο. Εμφανίζεται επίσης στην ανάπτυξη των βελόνων αρκετών ειδών ελάτου, καθώς επίσης και στη διάταξη των πετάλων στις μαργαρίτες και τα ηλιοτρόπια. Μερικά κωνοφόρα δένδρα παρουσιάζουν τη σειρά αριθμών στη δομή της επιφάνειας των κορμών τους, ενώ τα φοινικόδενδρα στους δακτυλίους των κορμών τους.Όμως πώς προκύπτει αυτή η διάταξη, αυτή η συμμετρία σε σχέση με την ακολουθία; Στην περίπτωση του φυλλώματος μπορεί να σχετίζεται με τη μεγιστοποίηση του χώρου που είναι διαθέσιμος για την ανάπτυξη κάθε φύλλου ή το φώς πρέπει να πέφτει πάνω στο κάθε φύλλο. Η φύση προφανώς δεν προσπαθεί να χρησιμοποιήσει την ακολουθία Fibonacci, αυτή εμφανίζεται ώς το δευτερεύον αποτέλεσμα μιας πολύ βαθύτερης φυσικής διαδικασίας.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι το ίδιο το ανθρώπινο χέρι: κάθε άνθρωπος έχει 2 χέρια, κάθε ένα από τα οποία έχει 5 δάκτυλα, κάθε δάκτυλο αποτελείται από 3 τμήματα που χωρίζονται από 2 αρθρώσεις. Όλοι αυτοί οι αριθμοί ανήκουν στην ακολουθία Fibonacci.
Η γνώση του αριθμού φ και του χρυσού ορθογωνίου ανάγεται στους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι βάσισαν πάνω τους το πιο γνωστό έργο τέχνης: ο Παρθενώνας είναι γεμάτος από χρυσά ορθογώνια. Οι μαθητές του μαθηματικού και φιλοσόφου Πυθαγόρα έφταναν στο σημείο να θεωρούν τη χρυσή αναλογία, θεόπνευστη.
Αργότερα ο Leonardo Da Vinci ζωγράφισε το πρόσωπο της Mona Lisa ώστε αυτό να χωράει τέλεια σε ένα χρυσό ορθογώνιο και δόμησε τον υπόλοιπο πίνακα γύρω από το πρόσωπο χωρίζοντάς τον επίσης σε χρυσά ορθογώνια.
Ο Mozart διαίρεσε μεγάλο αριθμό από τις σονάτες του σε δύο μέρη, η χρονική αναλογία των οποίων αντιστοιχεί στη χρυσή τομή, τον αριθμό φ, αν και υπάρχει σημαντική διχογνωμία για το κατά πόσο αυτό έγινε σκόπιμα. Πιο πρόσφατα ο Ούγγρος συνθέτης Mela Bartok και ο Γάλλος αρχιτέκτονας Le Corbusier χρησιμοποίησαν σκόπιμα τη χρυσή αναλογία στα έργα τους. Όμως ακόμα και ο χριστιανικός σταυρός αποτελείται από δύο κάθετες μεταξύ τους γραμμές με την αναλογία ανάμεσα στην κατακόρυφη και την οριζόντια να μην είναι άλλη από τον αριθμό φ.
Ακόμη και σήμερα η χρυσή αναλογία απαντάται σε πλήθος αντικείμενα φτιαγμένα από τον άνθρωπο. Αν θέλει κανείς να δει ένα χρυσό ορθογώνιο αρκεί να κοιτάξει μια πιστωτική κάρτα το σχήμα της οποίας είναι ακριβώς αυτό.
Οι πολυάριθμες εμφανίσεις της χρυσής αναλογίας, και των χρυσών ορθογωνίων στην τέχνη, είναι αντικείμενο συζητήσεων και ερευνών μεταξύ των ψυχολόγων για το κατά πόσο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται το χρυσό ορθογώνιο για παράδειγμα, ώς πιο όμορφο και αρμονικό σχήμα από οποιοδήποτε άλλο ορθογώνιο. Το 1995 ο καθηγητής Christopher Green του Πανεπιστημίου York στο Toronto, σε ένα άρθρο του στο περιοδικό Perception παρουσιάζει τα αποτελέσματα μιας σειράς πειραμάτων που δεν έδειξαν κάποια μετρήσιμη προτίμηση για το χρυσό ορθογώνιο, δεν παραλείπει όμως να αναφέρει ότι αρκετοί άλλοι συνάδελφοί του έχουν αντίστοιχα δεδομένα που υποδηλώνουν ακριβώς το αντίθετο, ότι δηλαδή υπάρχει μια τέτοια τάση.
Πέρα όμως από τα επιστημονικά δεδομένα η χρυσή αναλογία, ο αριθμός φ, περιβάλλεται από ένα πέπλο μυστηρίου, κυρίως γιατί εντυπωσιακές προσεγγίσεις του απαντώνται, εντελώς απρόσμενα σε ένα σωρό μέρη στη φύση. Ακόμα και μια τομή του ανθρώπινου DNA φαίνεται να ενσωματώνεται άψογα σε ένα χρυσό δεκάγωνο. Η χρυσή αναλογία και τα σχήματα που σχετίζονται με αυτή συνεχίζουν να κινούν το ενδιαφέρον των μαθηματικών, αλλά και των απλών ανθρώπων.
Πέμπτη 1 Νοεμβρίου 2007
Η ΑΠΟΛΥΤΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ...
Δευτέρα 29 Οκτωβρίου 2007
ΑΓAΠΗΤΗ ΤΖOYΛΙΑ...
"Δεν είμαστε οπισθοδρομικοί ούτε φανατικοί, αλλά δεν δεχόμεθα να παραιτηθούμε από τα ιερά πιστεύματά μας" -Αρχιεπίσκοπος ΧριστόδοuλοςΗ απάντηση, με μια λέξη, είναι: "ενδείξεις". Μερικές φορές ένδειξη σημαίνει στην κυριολεξία να δούμε ή να ακούσουμε, να αγγίζουμε, να μυρίσουμε ότι κάτι όντως ισχύει. Οι αστροναύτες, για παράδειγμα, ταξίδεψαν αρκετά μακριά από τη Γη και ειδαν με τα ιδια τους τα μάτια ότι η γή είναι στρογγυλή. Εν' τούτοις, τα μάτια μας χρειάζονται μερικές φορές βοήθεια. Ο 'αποσπερίτης', μοιάζει μελαμπερή σπίθα στον ουρανό, αλλά με τη βοήθεια ενός τηλεσκοπίου μπορούμε γα δούμε πως στην πραγματικότητα δεν είναι κι αυτή παρά μια μπάλα - ο πλανήτης που ονομάζουμε Αφροδίτη.
Eτσι λοιπόν, αυτό που μαθαίνουμε για κάτι βλέποντάς το άμεσα (ή ακούγοντάς το ή ακουμπώντας το), ονομάζεται "παρατήρηση". Πολλές φορές μια ένδειξη δεν φαίνεται να σχετίζεται με κάποια παρατήρηση ωστόσο, πάντα πίσω από τις ενδείξεις κρύβονται παρατηρήσεις. Αν, λόγου χάρη, γίνει κάπου ένα έγκλημα, συνήθως κανείς άλλος, εκτός από το δολοφόνο και το θύμα, δεν θα έχει παρατηρήσει τι πραγματικά συνέβη. Οι αστυνομικοι μπορούν ωστόσο να συνεκτιμήσουν ένα σωρό άλλες παρατηρήσεις, οι οποίες ίσως τους οδηγήσουν σε έναν συγκεκριμένο ύποπτο. Αν τα δακτυλικά αποτυπώματα κάποιου ταιριάζουν μ' αυτά που βρέθηκαν στο μαχαiρι, τούτο αποτελει ισχυρή ενδειξη ότι το κρατούσε αυτός. Δεν αποδεικνύει ότι ο ίδιος διέπραξε το έγκλημα, μπορει όμως να βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση εφόσον συνδυαστεί και με άλλες ενδείξεις.
Οι επιστήμονες - οι ειδικοί να ανακαλύπτουν τι είναι αληθινό σχετικά με τον κόσμο και το σύμπαν - δουλεύουν συχνά όπως οι αστυνομικοί. Διατυπώνουν μια εικασία για το τι μπορεί να είναι αληθινό (κάτι που φαίνεται πιθανό να συμβει ή να συνέβη), και αυτό ονομάζεται "υπόθεση". Μετά λένε από μόνοι τους: Αν αυτό αληθεύει πραγματικά, τότε θα να ισχύει τούτο και τ' άλλο. Η διαδικασία ονομάζεται "πρόβλεψη".
Για παράδειγμα, αν η Γη είναι πράγματι στρογγυλή, μπορούμε να πρoβλέψoυμε ότι ένας ταξιδιώτης, προχωρώντας συνεχώς προς τα εμπρός και στην ίδια κατεύθυνση, θα πρέπει τελικά να βρεθεί πίσω, εκεί απ' όπου ξεκίνησε. Όταν ένας γιατρός λέει πως έχεις ιλαρά, δεν το διαβάζει γραμμένο στο μέτωπό σου. Η πρώτη ματιά τον κάνει να υποθέσει ότι μπορεί και να έχεις ιλαρά. Μετά σκέφτεται: "Αν η μικρή, έχει πράγματι ιλαρά, θα πρέπει να δω μήπως παρουσιάζει αυτά κι εκείνα τα συμπτώματα." Εξετάζει λοιπόν στα γρήγορα μερικές προβλέψεις με τα μάτια του (Έχει ασπρoκόκκινες κηλίδες;), με τα χέρια του (Είναι ζεστό το μέτωπό της;), με τα αυτιά του (Έχει τον Xαρακτηριστικό ξερό βήχα;). Μόνο τότε κατλήγει σε συμπέρασμα και λέει: "Η διάγνωσή μου ειναι ότι το παιδι έχει ιλαρά." Μερικές φορές οι γιατροί χρειάζεται να ελέγξουν κι άλλα πράγματα -να κάνουν εξετάσεις αίματος: ή aκτινογραφίες - που στις παρατηρήσεις βοηθούν τα μάτια, τα χέρια και τ' αυτιά τους.
Φυσικά, ο τρόπος με τον οποίο οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τις ενδείξεις για να μάθουν σχετικά με τον κόσμο και το σύμπαν ειναι πολύ πιο έξυπνος και πιό σύνθετος απ' ό, τι μπορώ να σου περιγράψω σ' ένα σύντομο γράμμα. Πάντως -πρόσεξέ το αυτό- η ένδειξη αποτελει καλό λόγο για να πιστέψουμε σε κάτι.
Τώρα όμως θέλω να σε προειδοποιήσω να φυλάγεσαι από τρεις κακούς λόγους για να πιστεύεις οτιδήποτε. Ονομάζονται "παράδοση", "αυθεντία" και "αποκάλυψη".
Πρώτα, λοιπόν, η παράδοση. Πριν από λίγους μήνες συμμετείχα σε μια τηλεοπτική συζήτηση με καμιά πενηνταριά παιδιά. Ανήκαν σε διαφορετικές θρησκείες, και γι' αυτό τα είχαν, καλέσει στην εκπομπή. Μερικά ήταν Χριστιανοί, άλλα μουσουλμάνοι, κάποια Ιουδαϊστές, Ινδουιστές, Σιχ. Ο κύριος με το μικρόφωνο πήγαινε από παιδί σε παιδί και τα ρωτούσε τι πίστευαν στη δική τους θρησκεία. Οι απαντήσεις τους μας δείχνουν ακριβώς τι εννοώ με τον όρο "παράδοση" -τα πιστεύω τους, πάντως, ήταν ολοφάνερο ότι δεν είχαν καμία σχέση με ενδειξεις. Απλώς τα παιδιά αναμασούσαν τις πεποιθήσεις των γονιών και των παππούδων τους - που κι αυτές δεν βασίζονταν σε ενδείξεις. Έλεγαν πράγματα όπως "Εμείς οι Σιχ πιστεύουμε αυτό κι αυτό" ή "Εμείς οι μουσουλμάνοι πιστεύουμε τούτο κι εκείνο" ή "Εμείς οι χριστιανοί πιστεύουμε κάτι άλλο". Φυσικά, από τη στιγμή που όλοι πίστευαν διαφορετικά πράγματα, δεν θα μπορούσε να έχουν όλοι δίκιο. Ο κύριος με το μικρόφωνο φαινόταν να μην προβληματίζεται γι' αυτό και δεν προσπάθησε να βάλει τα παιδιά να συζητήσουν μεταξύ τους με επιχειρήματα και να υποστηρίξουν τη γνώμη τους. Αλλά δεν θέλω να τονίσω εδώ αυτό.
Εγώ θέλω να ρωτήσω απλά από πού προερχόταν η πίστη των παιδιών. Προερχόταν από την παράδοση. Παράδοση σημαίνει πεποιθήσεις που μεταφέρovται από γενιά σε γενιά -από τον παππού στον πατέρα, μετά στο παιδί, και πάει λέγοντας. Ή από βιβλία που επιζούν μέσα στους αιώνες. Οι παραδοσιακές πεποιθήσεις συχνά ξεκινούν σχεδόν από το τίποτα πιθανόν κάποιος στην αρχή τις πλάθει σαν ιστορίες, σαν τους μύθους γω τον Θωρ και τον Δια. Αλλά το μακρύ ταξίδι τους μέσα στο χρόνο, το ότι επιζούν για πολλούς αιώνες, τις κάνει να φαίνονται αληθινές. Ο κόσμος πιστεύει σε πράγματα απλώς επειδή προγενέστεροι άνθρωποι πίστευαν στα ίδια πράγματα για ολόκληρους αιώνες. Αυτό είναι η παράδοση.
Εδώ, στην Αγγλία, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού έχει βαφτιστεί στην Αγγλικανική Εκκλησία, αλλά αυτή δεν είναι παρά ένα από τα πολλά δόγματα της χριστιανικής θρησκείας. Υπάρχουν κι άλλα δόγματα (η Ορθόδοξη Εκκλησία, η Ρωμωοκαθολική Εκκλησία, η Εκκλησία των μεθοδιστών, κ.ά.) όλα τους διαφοροποιούνται σημαντικά. Οι διαφοροποιήσεις ανάμεσα στην Ιουδαϊκή θρησκεία και τον Ισλαμισμό είναι ακόμη πιό έντονες. Οπότε, πιστοί σε πράγματα που ελάχιστα δωφέρουν μεταξύ τους διεξάγουν πολέμους εξαιτίας των διαφωνιών τους. Δικαιολογείται λοιπόν να σκεφτείς πως όλοι αυτοί πρέπει να έχουν σοβαρούς λόγους -ικανές ενδείξεις, δηλαδή - για να πιστεύουν αυτά που πιστεύουν. Αλλά στην πραγματικότητα, οι διαφορετικές πεποιθήσεις τους οφείλονται εξ ολοκλήρου στις διαφορετικές παραδόσεις τους.
Ας δούμε μια συγκεκριμένη παράδοση. Ο καθολικοί πιστεύουν πως η Παρθένος Μαρία, η μητέρα του Ιησού, ήταν τόσο ξεχωριστή, ώστε δεν πέθανε αλλά "μετέστη ενσώματι εις τους Ουρανούς". Άλλες χριστιανικές παραδόσεις διαφωνούν, και θεωρούν πως η Μαρία πέθανε όπως κάθε θνητός. Η Βίβλος δεν λέει τίποτα σχετικά με το πώς ή το πότε πέθανε στην πραγματικότητα, η καημένη γυναίκα μόλις και αναφέρεται πού και πού σ' ολόκληρη τη Βίβλο. Η άποψη ότι το σώμα της μετέστη στους Ουρανούς δεν διατυπώθηκε παρά μόλις έξι περίπου αιώνες μετά την εποχή του Ιησού. Στην αρχή, ειπώθηκε έτσι απλά, με τον Iδιο τρόπο που λέγεται κάθε ιστορία σαν της Χιονάτης. Αλλά με το πέρασμα των αιώνων, μεταβλήθηκε σε παράδοση, ο κόσμος άρχισε να την παίρνει στα σοβαρά απλώς επειδή η ιστορία επέζησε και διατηρήθηκε κατά τη διάρκεια τόσο πολλών γενεών. Εν τέλει καταγράφτηκε ως επίσημο ρωμαιοκαθολικό "πιστεύω" μόλις πρόσφατα, το 1950 --όταν είχα την ηλικία που έχεις τώρα. Aλλά η ιστορία δεν ήταν πιο αληθινή το 1950 απ' ό,τι όταν εφευρέθηκε, εξακόσια χρόνια μετά το θάνατο της Μαρίας.
Θα επανέλθω στην παράδοση, αλλά πρώτα πρέπει να αναφερθώ στους δύο άλλους κακούς λόγους για να πιστεύεις οτιδήποτε. Συχνά πιστεύουμε σε κάτι επειδή το είπε κάποιο σημαντικό πρόσωπο -μια αυθεντία. Στη Ρωμωοκαθολική Εκκλησία, ο Πάπας είνω το πιο σημαντικό πρόσωπο, και οι πιστοί θεωρούν πως έχει οπωσδήποτε δίκιο απλώς και μόνο επειδή είναι ο Πάπας. Οπότε, για το ότι η Μαρία μετέστη στους Ουρανούς, απλά το 1950 ο Πάπας ανήγγειλε στους ρωμαιοκαθολικούς πως έτσι όφειλαν να πιστεύουν. Τελεία και παύλα. Ο Πάπας έχει το αλάθητο, κι αυτή πρέπει να είναι η αλήθεια! Τώρα, ενδεχομένως πολλά απ' όσα είπε ο Πάπας στη ζωή του να ήταν αλήθειες και άλλες να μην ήταν. Όμως, δεν υπάρχει κανένας καλός λόγος που να εξηγεί γιατί εμείς πρέπει πιστεύουμε ό,τι λέει αυτός, απλά και μόνο επειδή είναι ο Πάπας, παρά οποιοσδήποτε άλλος συνάνθρωπος. Ο τωρινός Πάπας έχει διατάξει το πλήρωμα της Εκκλησίας του να μην αποδεχτεί κανένα όριο στον αριθμό των παιδιών που θα επιθυμούσε να φέρει στον κόσμο. Αν το χριστεπώνυμο πλήθος ακολουθούσε την αυθεντία του με τη δουλική υπακοή που θα επιθυμούσε ο ίδιος, το αποτέλεσμα θα ήταν λιμοί, ασθένειες και πόλεμοι, εξαιτίας φυσικά του υπερπληθυσμού.
Βεβαίως, ακόμη και στην επιστήμη, πολλές φορές δεν έχουμε δει με τα ίδια μας τα μάτια τις ενδείξεις, και πρέπει να δεχτούμε τις μαρτυρίες άλλων γι' αυτές. Εγώ, ας πούμε, δεν έχω δει και δεν γνωρίζω τις ενδείξεις ότι το φως ταξιδεύει με ταχύτητα 300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Από την άλλη, πιστεύω τα επιστημονικά βιβλία που λένε ποια είναι η ταχύτητα του φωτός. Αυτό σαν να μοιάζει με την αυθεντία του Πάπα στην πραγματικότητα, όμως, ειναι πολύ σοβαρότερο από κάθε αυθεντία: Οι συγγραφείς των βιβλίων γνωρίζουν τις ενδείξεις μάλιστα, ο καθένας μας είναι ελεύθερος να τις εξετάσει προσεκτικά όποτε το θελήσει. Πολύ καθησυχαστικό, αλήθεια, όταν ούτε καν οι ιερείς δεν ισχυρίζονται πως υπάρχει έστω μία ένδειξη για την Ιστορία της Θεοτόκου.
Το τρίτο είδος κακού λόγου για να πιστεύεις οτιδήποτε ονομάζετω "αποκάλυψη". Αν το 1950 ειχες ρωτήσει τον Πάπα πώς γνώριζε ότι το σώμα της Μαριας μετέστη στους Ουρανούς, θα έλεγε πιθανόν πως αυτό του είχε "αποκαλυφθεί". Βρισκόταν μόνος στο δωμάτιό του και προσευχόταν. Σκεφτόταν και ξανασκεφτόταν, μόνος του πάντα, και μέσα του βεβαιωνόταν όλο και περισσότερο. Όταν οι θρησκευόμενοι νιώθουν μέσα τους πως κάτι πρέπει να είναι αληθινό, ακόμη κι αν δεν έχουν την ελάχιστη ένδειξη πως όντως είναι, ονομάζουν αυτό που νιώθουν αποκάλυψη. Δεν είναι μόνο οι πάπες που ισχυρίζονται πως έχουν υπάρξει μάρτυρες θείων αποκαλύψεων το ίδιο συμβαίνει με πολλούς θρησκευόμενους. Πρόκειται για έναν απ' τους κυριότερους λόγους που τους κάνει να πιστέψουν όλα όσα πιστεύουν. Μα είναι ένας καλός λόγος γι' αυτό; Ας υποθέσουμε ότι σου έλεγα πως ο σκύλος σου σκοτώθηκε. Θα αναστατωνόσουν, και μάλλον θα με ρώταγες: "Είσαι σίγουρος; Πώς το ξέρεις; Πώς συνέβη;" και ας πούμε πως εγώ σου απαντούσα: "Δεν ξέρω ότι ο Πέπε πράγματι σκοτώθηκε. Δεν έχω ενδείξεις. Έχω απλώς βαθιά μέσα μου μια παράξενη προαίσθηση." Θα τα 'βαζες για τα καλά μαζί μου που σε τρόμαξα, διότι ξέρεις πως μια εσωτερική "αίσθηση" από μόνη της δεν αρκεί για να πιστέψεις πως ένα σκυλάκι έχει σκοτωθεί. Χρειάζεσαι σοβαρές ενδείξεις. Όλοι μας κάποια στιγμή προαισθανόμαστε ότι κάτι θα συμβεί και μερικές φορές τυχαίνει να επιβεβαιωνόμαστε, άλλες πάλι όχι. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ταυτόχρονα αντίθετες προαισθήσεις οπότε, ποιες απ' όλες ευσταθούν; Μερικές φορές ο κόσμος λέει πως πρέπει να πιστεύουμε σ' αυτά που νιώθουμε βαθιά μέσα μας, γιατί αλλιώς -δεν θα είμαστε ποτέ σίγουροι για πράγματα όπως η αγάπη του συντρόφου μας. "Το νιώθω μέσα μου πως η γυναίκα μου με αγαπάει". Αυτό όμως αποτελεί-φαιδρό επιχείρημα. Μπορείς να έχεις άφθονες ενδείξεις ότι κάποιος σε αγαπάει: Κοιτάγματα στα μάτια, νότες τρυφερότητας στη φωνή, μικροχαρούλες και ευγένειες. Δεν είναι απλώς κάτι που νιώθεις μέσα σου, σαν την αίσθηση που οι ιερείς ονομάζουν αποκάλυψη.
Οι εσωτερικές αισθήσεις είναι πολύτιμες και στην επιστήμη, μόνο όμως για να μας δίνουν ιδέες που αργότερα θα διασταυρώσουμε ψάχνοντας για ενδείξεις. Ένας επιστήμονας μπορεί να έχει μια προαίσθηση ότι κάτι είναι σωστό. Από μόνη της, όμως, δεν συνιστά για τον επιστήμονα επαρκή λόγο να το πιστέψει. Αλλά μπορεί να είναι καλός λόγος για να αφιερώσει χρόνο εκτελώντας πειράματα ή ψάχνοντας για ενδείξεις. Οι επιστήμονες στηρίζονται σ' αυτά που νιώθουν μέσα τους για να ανακαλύπτουν νέες ιδέες. Αλλά αυτά δεν αξίζουν μέχρις ότου υποστηριχτούν από επαρκείς ενδείξεις. Θέλοντας να σου εξηγήσω γιατί η παράδοση είναι τόσο σημαντική, ξαναγυρίζω σ' αυτή για να τη δούμε μια διαφορετική ματιά. Όλα τα ζώα είναι φτιαγμένα (μέσω της διαδικασίας που ονομάζουμε εξέλιξη) έτσι που να επιβιώνουν στο φυσικό χώρο που ζει το είδος τους. Τα λιοντάρια έχουν φτιαχτεί για να μπορούν να επιβιώνουν στις στέπες της Αφρικής. ΟΙ καραβίδες είναι φτιαγμένες για να τα καταφέρνουν να επιβιώνουν στο γλυκό νερό, ενώ οι αστακοί διαμορφώθηκαν έτσι που να επιβιώνουν στην αλμυρή θάλασσα. Εμείς οι άνθρωποι, σημαίνοντα μέλη του ζωϊκού βασιλείου, είμαστε φτιαγμένοι για να επιβιώνουμε με επιτυχία μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο από άλλους ανθρώπους. Οι περισσότεροι από μας δεν κυνηγάμε για την τροφή μας, όπως τα λιοντάρια και οι αστακοί, την αγοράζουμε από άλλους ανθρώπους, Οι οποίοι με τη σειρά τους την αγόρασαν από άλλους ανθρώπους. "Κολυμπάμε" μέσα σε μια "ανθρωποθάλασσα". Όπως ακριβώς το ψάρι χρειάζεται τα βράγχια για να επιβιώσει μέσα στο νερό, Οι άνθρωποι χρειάζονται τον εγκέφαλο για να μπορούν να συνεννοούνται με τους άλλους ανθρώπους. Και όπως η θάλασσα είναι γεμάτη αλμυρό νερό, η ανθρωποθάλασσα είναι γεμάτη από δύσκολα πράγματα που πρέπει να μάθουμε. Πάρε για παράδειγμα τη γλώσσα. Εσύ μιλάς αγγλικά, αλλά η φίλη σου η Ανν-Κατρίν μιλά γερμανικά. Και οι δυο σας μιλάτε τη γλώσσα που θα σας βοηθήσει περισσότερο να "κολυμπήσετε" στη δική σας ξεχωριστή ανθρωποθάλασσα. Η γλώσσα μεταφέρεται με την παράδοση. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Στην Αγγλία ο Πέπε είναι α dog στη Γερμανία, ein Hund. Καμία απ' αυτές τις λέξεις δεν είναι πιό σωστή ή πιό αληθινή από την άλλη. Απλά, και οι δύο μεταδόθηκαν μέσω της παράδοσης.
Για να τα καταφέρουν καλά σ' αυτό το ιδιότυπο "κολύμπι", τα παιδιά πρέπει να μάθουν τη γλώσσα της δικής τους χώρας, αλλά και ένα σωρό άλλα πράγματα σχετικά με τον δικό τους λαό αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλός τους πρέπει να ρουφά, σαν σφουγγάρι, τεράστιες ποσότητες πληροφοριών γύρω από την παράδοση. Και δεν μπορούμε να περιμένουμε από το παιδί να διαχωρίζει τις καλές και τις χρήσιμες πληροφορίες της παράδοσης (όπως τις λέξεις της γλώσσας) από τις κακές ή τις ανόητες (όπως το να πιστεύει σε μάγισσες , διαβόλους και αθάνατες παρθένους). Είναι κρίμα, αλλά δεν μπορεί να αλλάξει, το ότι τα παιδιά -ακριβώς επειδή πρέπει να ρουφούν τις πληροφορίες της παράδοσης- πιστεύουν ό,τι τους λένε οι μεγάλοι, είτε αλήθειες ή ψέματα είτε σωστά ή λάθη. Και πολλά απ' αυτά που τους λένε οι μεγάλοι είναι αληθινά και βασίζονται σε ενδείξεις, ή είναι τουλάχιστον λογικά. Αλλά αν κάποια δεν ευσταθούν, αν είναι ανόητα ή κακοήθη, τίποτα δεν θα σταματήσει το παιδί από να τα πιστέψει με τον ίδιο τρόπο. Και τι κάνουν τα παιδιά όταν μεγαλώνουν; Επαναλαμβάνουν τα ίδια πράγματα στην επόμενη γενιά. Έτσι, από τη στιγμή που κάτι θα αποτελέσει ισχυρή πεποίθηση -και το ψευδές και το ανυπόστατο- θα συνεχίσει να υφίσταται για πάντα. Μήπως τελικά τό ίδιο έχει συμβεί με τις Θησκείες; Πίστη ότι υπάρχει ένας ή πολλοί θεοί, πίστη στον παράδεισο, πίστη ότι η Θεοτόκος Μαρία ποτέ δεν πέθανε, πίστη ότι ο Ιησούς δεν γεννήθηκε από άνθρωπο-πατέρα, πίστη ότι οι προσευχές εισακούγονται, πίστη ότι το κρασί μετατρέπεται σε αίμα -καμία απ' αυτές τις πεποιθήσεις δεν βασίζεται σε μια καλή ένδειξη. Και όμως, όλα τούτα τα πιστεύουν δισεκατομμύρια άνθρωπων και αυτό, επειδή τους είπαν να τα πιστέψουν όταν ήταν τόσο μικροί που θα πίστευαν το οτιδήποτε.
Τα παιδιά των μουσουλμάνων και των χριστιανών μεγαλώνουν πεπεισμένα απόλυτα ότι τα μεν έχουν δίκιο και τα δε άδικο.
Ακόμη και μεταξύ των χριστιανών, οι ρωμαιοκαθολικοί πιστεύουν διαφορετικά πράγματα από τους αγγλικανούς ή τους επισκοπιανούς ή τους κουακέρους ή τους μορμόνους, και πάει λέγοντας και όλοι τους είναι πεπεισμένοι ότι αυτοί έχουν δίκιο και οι άλλοι άδικο. Πιστεύουν ετερόκλιτα πράγματα ακριβώς για τον ίδιο λόγο που εσύ μιλάς αγγλικά και η Ανν-Κατρίν γερμανικά - καθεμιά απ' αυτές τις γλώσσες είναι η σωστή στη χώρα της. Αλλά δεν μπορεί να αληθεύει ότι οι διαφορετικές θρησκείες είναι σωστές στη δική τους χώρα, αφού διαφορετικές θρησκείες υποστηρίζουν ως σωστά αντίθετα πράγματα. Η Θεοτόκος δεν μπορεί να είναι ζωντανή στην καθολική Ιρλανδία, και ταυτόχρονα νεκρή στην προτεσταντική Ιρλανδία.
Θα αναρωτιέσαι, υποθέτω, τι μπορούμε να κάνουμε για όλα αυτά. Για σένα δεν είναι εύκολο να κάνεις κάτι, αφού μόλις πάτησες τα δέκα. Αλλά θα μπορούσες να δοκιμάσεις το εξής. Την επόμενη φορά που κάποιος θα σου πει κάτι που ακούγεται σημαντικό, σκέψου: "Ανήκει στο είδος των πληροφοριών που οι άνθρωποι πιστεύoυν λόγω ενδείξεων ή μήπως στο είδος που οι άνθρωποι πιστεύουν βασιζόμενοι στην παράδοση, τις αυθεντίες ή την αποκάλυψη;" Και την επομενη φορά που κάποιος θα σου πει πως κάτι είναι αληθινό, γιατί να μην τον ρωτήσεις: "Τι ενδείξεις υπάρχουν γι' αυτό;" Κι αν δεν μπορεί να σου δώσει μια ικανοποιητική απάντηση, ελπίζω να σκεφτείς πολύ προσεκτικά προτού πιστέψεις έστω και μία λέξη απ' όσα λέει.
Σε φιλώ καλή μου, ο μπαμπάς.
Richard Dawkins

